مقایسه فرایندهای مختلف پهنه بندی تبخیرتعرق مرجع در ایران

نویسندگان
doi
10.22055/jise.2017.20116.1439
چکیده

یکی از فاکتورهای موثر بر عملکرد روش­های میان­یابی تبخیرتعرق مرجع ( ET 0 )، ترتیب مراحل تخمین ET 0 است. در این پژوهش ضمن بررسی تغییرات مکانی تبخیرتعرق ماهانه و سالانه، دو فرایند مختلف با عنوان میان­یابی، سپس محاسبه ( IC ) و محاسبه، سپس میان­یابی ( CI ) برای برآورد و پهنه­بندی تبخیرتعرق مرجع ماهانه و سالانه در ایران، مقایسه شدند. در روش اول، ابتدا پارامترهای هواشناسی مورد نیاز رابطه استاندارد تبخیرتعرق، میان­یابی شده، سپس مقادیر ET 0 در نقاط شبکه با استفاده از رابطه فائو پنمن- مانتیث محاسبه شد. در روش دوم، ابتدا ET 0 در ایستگاه­های منتخب محاسبه و سپس در گستره ایران میان­یابی شد. برای میان­یابی از روش­های کریجینگ معمولی ( OK ) با و بدون متغیر کمکی، توابع پایه شعاعی ( RBF ) ، چندجمله‌ای محلی ( LPI ) و وزن­دهی عکس فاصله ( IDW ) استفاده شد. بر­اساس نتایج تحلیل نیم­تغییرنما، ET 0 دارای همبستگی مکانی متوسط تا قوی با ساختار مکانی کروی است. به‌طورکلی صرف­نظر از نوع روش میان­یابی، در بیشتر ماه­ها و در مقیاس سالانه، فرآیند IC دارای عملکرد بهتری بود. بهترین روش میان­یابی در فرایند IC بر­اساس RMSE و MAE برای ماه­های سپتامبر، اکتبر و سالانه، روش IDW ، برای ماه­های ژانویه و مارس، روش OK و برای ماه­های فوریه، آوریل، نوامبر و دسامبر، روش COK بود. روش IDW و فرآیند CI با اختلاف کمی نسبت به فرایند IC ، بهترین عملکرد را در تخمین ET 0 ماه­های مه، ژوئن، جولای و آگوست دارا بود. همچنین در هر دو فرایند IC و CI ، روش­های OK ، COK و IDW که فاصله بین ایستگاه­ها را در فرایند تخمین لحاظ می­کنند، عملکرد بهتری داشتند.