اثر کم‌آبیاری بر تغییرات زمانی نفوذپذیری خاک در آبیاری جویچه‌ای

نویسندگان
doi
10.22055/jise.2019.26417.1777
چکیده

نفوذپذیری خاک که اهمیت زیادی در طراحی و مدیریت آبیاری جویچه‌ای دارد نسبت به زمان تغییر می‌کند. این مسئله بر یکنواختی توزیع آب نفوذ­یافته در مزرعه، مدت زمان آبیاری و در نتیجه بر راندمان آبیاری جویچه‌ای تاثیر زیادی خواهد گذاشت. هدف این تحقیق، بررسی تغییرات زمانی پارامترهای معادله نفوذ کوستیاکوف-لوییس در شرایط کم‌آبیاری جویچه‌ای در نوبت‌های مختلف آبیاری محصول ذرت بود. در این تحقیق، چهار تیمار براساس تامین نیاز آبی گیاه در انتهای جویچه (شامل آبیاری کامل (شاهد) و آبیاری در حد 75، 50 و 25 درصد عمق آب مورد نیاز در انتهای جویچه) مورد بررسی قرار گرفت. جویچه­ها ذورنقه­ای شکل و فاصله و طول آن­ها به­ترتیب 75/0 و 51 متر بود. پارامترهای نفوذ با استفاده از داده‌های زمان پیشروی و هیدروگراف دبی ورودی و خروجی در تیمارهای مختلف به وسیله مدل IPARM برآورد شد. نتایج نشان داد که مدل IPARM در برآورد پارامترهای معادله نفوذ کوستیاکوف-لوییس در نوبت‌های مختلف آبیاری دارای دقت خوبی بود، به­طوری­که میانگین خطای کل حجم آب نفوذیافته در طول جویچه حدود شش درصد به­دست آمد. بیشترین و کمترین خطای نسبی در تخمین حجم آب نفوذ­یافته به­ترتیب برای تیمار کم­آبیاری 50 درصد در آبیاری دوازدهم (19 درصد) و تیمار کم­آبیاری 75 درصد در آبیاری یازدهم (3/0 درصد) به­دست آمد. بیشترین و کمترین تغییرپذیری پارامترهای معادله نفوذ  برای تیمارهای کم­آبیاری در حد 25 و 50 درصد انتهای جویچه به­دست آمد. هم­چنین زمان پیشروی آب در طول جویچه در تیمارهای کم‌آبیاری بیشتر از تیمار آبیاری کامل به­دست آمد.