ارزیابی بحران آب زیرزمینی در مناطق خشک و نیمه‌خشک (مطالعه موردی: دشت جغین و توکهور)

نویسندگان
doi
10.22055/jise.2017.19218.1384
چکیده

مدیریت منابع آب به ویژه آب های زیرزمینی ، در مناطق خشک و نیمه خشک، اهمیت خاصی دارد . عوامل مختلف طبیعی و انسانی در چند دهه اخیر موجب به وجود آمدن شرایط بحرانی و اُفت سطح آب زیرزمینی در بیشتر مناطق کشور شده است . در این تحقیق، نوسانات سطح آب زیرزمینی دشت جغین و توکهور در استان هرمزگان طی دوره آماری 20 سال (از سال آبی 71-70 تا 90-89) با استفاده از هیدروگراف واحد مورد بررسی قرار گرفت ، سپس به‌بررسی جامع وضعیت افت سطح آب‌های زیرزمینی و با در نظر گرفتن عوامل اساسی اثرگذار و آسیب‌های ناشی از آن پرداخته شده است و در نهایت با شناسایی عمده پارامترهای مؤثر و نظر به‌روند بحرانی کاهش سطح آب‌های زیرزمینی، راه‌کارهای مدیریتی مناسب در جهت کنترل و مقابله با این بحران ارائه شده است. نتایج سطح آب در 30 چاه مشاهده‌ای بیانگر آن است که متوسط افت آب زیرزمینی در حوضه جغین و توکهور، برای مدت مورد مطالعه برابر 16/8 متر بوده است و در صورت ادامه روند کنونی شرایط تغذیه و تخلیه و عدم انجام اقدامات جدی و عملی جهت کاهش برداشت بی‌رویه، طی 10 سال آینده سطح آب زیرزمینی این دشت،‌ بیش از 2/4 متر دیگر افت خواهد داشت، با حفاظت آب در کشاورزی و تهیه الگوی کشت بهینه، کنترل میزان پمپاژ آب و قیمت‌گذاری آب در بخش کشاورزی می‌توان میزان افت سطح آب زیرزمینی و پیامدهای ناشی از آن را به‌حداقل رساند.