تخمین آبشستگی پایین دست سازه سیفون معکوس بالارود با استفاده از روش های فرا ابتکاری
نویسندگان
doi
10.22055/jise.2017.22069.1584چکیده
فرسایش عمومی و پایین افتادن بستر رودخانه بالارود منجر به آشکار شدن سازهی مدفون سیفون معکوس بالارود شده است. اختلاف بهوجود آمده در بالادست و پایین دست آن باعث تشکیل یک حوضچهی استغراق در پایاب آن شده است. جریان عبوری از روی لبهی پهن تاج سیفون معکوس منجر شده تا این سازه مانند یک شیبشکن عمل نماید. در این تحقیق نتایج یک مطالعه مشابه درخصوص اثر دانهبندی مصالح بستر حوضچه استغراق، عمق پایاب، پتانسیل کل و همچنین اثر عرض جت جریان ریزشی از روی تاج بدنه یک سیفون معکوس بر الگوی آبشستگی پاییندست آن مورد بررسی قرار گرفته است. برای این منظور با استفاده از تحلیلابعادی و رگرسیون غیرخطی روابطی بدون بعد برای تخمین حداکثر عمق و مکان حفره آبشستگی و همچنین حداکثر ارتفاع و موقعیت مکانی تپه رسوبی در پاییندست این نوع سازهها ارائه شده است. در بخش دوم تحقیق با استفاده ازسیستم داده کاوی برنامهسازی ژنتیک و مدل شبکهعصبی مصنوعی نسبت به تدقیق روابط اقدام گردید و در بخش سوم با استفاده از تحلیل حساسیت، تأثیر پارامترهای مؤثر بر ابعاد آبشستگی مورد بررسی قرار گرفت. تحلیل نتایج نشان داد رگرسیون غیرخطی به روش گامبهگام پیشرو در مقایسه با مدل ارائه شده توسط برنامهسازی ژنتیک و مدل شبکهعصبی در تخمین پارامتر نسبی حداکثر عمق آبشستگی بهترتیب از ضریب همبستگی 962/0، 971/0 و 991/0برخوردار است. از طرفی شیب خط برازش شده از بین مقادیر نتایج مشاهداتی و محاسباتی هر سه مدل برای پارامترهای بدون بعد s/z ، XS/z ، h d /z ، XD/z حاکی از برتری پیشبینی انجام شده توسط شبکه عصبی مصنوعی میباشد.