فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

عبور آب از شیب­های تند در مسائل مهندسی رودخانه و طرح سازه­های انتقال آب امری اجتناب ناپذیر است. به دلیل شیب تند بستر عمدتاً سرعت جریان ونرخ فرسایش سطحی بالا می­باشد. لذا توسعه حفره آبشستگی در پایین دست سازه­های انتقال آب که منجر به تخریب خود سازه می­گردد از دیر باز مورد توجه محققین بوده است. در این تحقیق، یک مدل آزمایشگاهی شامل سرریز با ارتفاع 60 سانتی‌متر وطول 180 سانتی مترساخته شد. سطح بستر سرریز پوشیده از زبری­های مصنوعی مکعبی در سه تراکم 5، 10 و15 درصد و آبشستگی داخل حوضچه در4 عدد آبشار مختلف از 0008/0 تا 003/0 بررسی شد. نتایج حاکی از آن است که در یک عدد آبشار ثابت با افزایش تراکم زبری­ها قدرت جریان عبوری از آبراهه شیبدار به دلیل مقاومت برشی تضعیف می­گردد. از این رو با تاثیرگذاری زبری بر کاهش قدرت گردابه­های بوجود آمده در جریان پرش هیدرولیکی پایین­دست آبراهه شیبدار از میزان عمق آبشستگی کاسته می­شود. در صورت افزایش تراکم به میزان 15 درصد عمق آبشستگی در عدد آبشار حداکثر 30 درصد کاهش می­یابد که این میزان کاهش در تراکم 5 درصد به حداکثر 10 درصد می­رسد.