بررسی تأثیر تغییر اقلیم بر جریان رودخانه با استفاده از مدل بارش-روانابIHACRES (مطالعه موردی: حوضه محمدآباد در استان گلستان)
نویسندگان
doi
10.22055/jise.2018.13750چکیده
یکی از روشهای بررسی عکسالعمل حوضههای آبخیز به بارش های محتمل، فرسایش و رسوبگذاری در مخازن استفاده از مدلهای هیدرولوژیکی به عنوان ابزاری کارآمد برای شبیه سازی فرآیندهای هیدرولوژیکی میباشد. تغییرات اقلیمی نیز در سالهای اخیر باعث دگرگونی وضعیت منابع آبی جهان و به تبع آن تغییر بر رواناب رودخانهها، محیطزیست، آب شرب و کشاورزی شده است. از اینرو در این تحقیق تأثیر پدیده تغییر اقلیم بر رواناب سطحی حوضه آبریز محمدآباد استان گلستان در دوره 2040 - 2011 میلادی مورد بررسی قرار گرفته است. به این منظور ابتدا مدل بارش-رواناب IHACRES برای منطقه مورد مطالعه در دوره مشاهداتی ( 2010 - 1982 ) واسنجی گردید؛ سپس بر اساس نتایج مدل HadCM 3 تحت سناریوهای A 1 B ، A 2 و B 1 ، مقادیر دما و بارش برای دوره آتی 2040-2011 با استفاده از مدل LAES - WG ریزمقیاس شده و به منظور شبیهسازی رواناب حوضه به مدل IHACRES معرفی گردید. در تعیین ارزیابی مدل IHACRES از معیارهای عملکرد، شامل ضریب نش ( NS ) ،ضریب تعیین ( R 2 ) و معیارهای خطای Bias و RMSE استفاده شد. نتایج نشان داد که مقادیر این معیارها توسط مدل در دوره واسنجی به ترتیب 0/50 ، 0/50 ، 0/12 و 0/85 و در دوره صحت سنجی 0/49 ، 0/46 ، 0/11 و 0/95 میباشد. در نهایت نتایج حاصل از پیشبینی رواناب در دورههای اقلیمی آتی نشان میدهد که مجموع متوسط تغییرات رواناب سالانه درازمدت در دوره 2040-2011 به میزان 72/1 مترمکعب بر ثانیه در سناریوی A 1 B ، 86/4 متر مکعب بر ثانیه در سناریوی A 2 و 25/0 متر مکعب بر ثانیه در سناریوی B 1 نسبت به دوره 2010-1982 کاهش خواهد یافت.