بررسی آزمایشگاهی اثر نفوذپذیری و طول سری آبشکن‌ها بر ابعاد چاله‌ آبشستگی در شرایط غیر مستغرق در قوس 90 درجه‌ ملایم

نویسندگان
doi
10.22055/jise.2017.13260
چکیده

تغییرات رودخانه‌ای به‌صورت فرسایش و رسوب‌گذاری متناوب در بستر، تخریب و تعریض دیواره‌ها و سواحل، جابجایی الگوی مارپیچی و راستای جریان، تغییر شکل رودخانه (شریانی - مارپیچی - مستقیم)، میانبری و یا انحراف مسیر رخ می‌دهد. یکی از روش ­ های متداول ساماندهی و کنترل فرسایش کناری در قوس رودخانه ­ ها، استفاده از آبشکن می ­ باشد. در تحقیق حاضر به بررسی سه نفوذپذیری 0، 33 و 64‌ درصد و سه طول مؤثر 5/10، 14 و 5/17سانتی­متر معادل 15/0، 2/0 و 25/0 عرض فلوم با چهار عدد فرود 21/0، 23/0، 26/0 و 28/0 بر ابعاد چاله­ آبشستگی در قوس 90 درجه‌‌ ملایم پرداخته شده است. نتایج نشان داد که با افزایش نفوذپذیری در هر سه طول مؤثر آبشکن ­ ها، ابعاد چاله آبشستگی در عدد فرود ثابت جریان کاهش می­یابد، به‌طوری‌که در آبشکن با طول مؤثر 14 سانتی‌متر با افزایش نفوذپذیری به میزان 33‌ درصد نسبت به حالت 0‌درصد (نفوذتاپذیر)، حداکثر عمق، طول و عرض چاله آبشستگی در عدد فرود 28/0 به ترتیب به میزان 8/59، 9/47 و 6/38 درصد کاهش می‌یابد و همچنین با افزایش نفوذپذیری به میزان 64‌ درصد نسبت به حالت 0‌ درصد (نفوذتاپذیر)، نسبت مزبور به ترتیب به میزان 9/82، 0/66 و 5/47 درصد کاهش می‌یابد. در هر سه حالت نفوذپذیری، با افزایش طول مؤثر آبشکن، ابعاد چاله آبشستگی به طور قابل ملاحظه‌ای افزایش می‌یابد، به‌طوری‌که، بیشترین و کمترین ابعاد چاله آبشستگی مربوط به آبشکن با طول مؤثر 5/17 و 5/10 می ­ باشد. همچنین، با افزایش عدد فرود میزان آبشستگی افزایش یافته و بیشترین مقدار آبشستگی، در ناحیه انتهایی قوس خارجی به وقوع پیوسته است.