امنیتی‌سازی ایران در پرتو پیشرفت‌ در حوزه فناوری‌های نوین

نویسندگان

1 استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه رازی

2 نویسنده مسئول: کارشناسی ارشد روابط بین‌الملل دانشگاه شهید بهشتی

doi
چکیده

در نظام بین‌الملل کنونی، مفهوم و ماهیت امنیت متحول شده و علاوه‌بر مسائل نظامی، مباحث نوین در سایر حوزه‌ها نیز در چارچوب امنیتی مورد بررسی و ارزیابی قرار می‌گیرند. انقلاب اسلامی ایران به‌دلیل اتخاذ رویکردی اساساً متمایز و متفاوت با سازوکارهای حاکم بر ساختار نظام بین‌الملل همواره با فرایند امنیتی‌سازی مواجه بوده است. در ابتدای پیروزی انقلاب و با گذشت حدود سه دهه از آن ماهیت امنیتی‌شدن ایران، بعدی سیاسی و اقتصادی داشت. در دهه چهارم اما ماهیت امنیتی‌سازی ایران متحول شد. دراین‌میان، پیشرفت‌های جمهوری اسلامی ایران در حوزه علوم و فناوری‌های نوین به‌عنوان کشوری انقلابی با رویکردی استقلال‌طلبانه و آزادی‌خواهانه، بسیار مورد توجه قرار گرفته است. بسیاری از کشورهای منطقه و قدرت‌های بین‌المللی تلاش دارند تا پیشرفت‌های جمهوری اسلامی ایران در حوزه علوم و فناوری‌های نوین را در دایره امنیتی قرار داده و با تهدیدنمایی مورد ارزیابی قرار دهند. در این مقاله با تعریف مکتب کپنهاگ و دیدگاه این نظریه درخصوص مباحث امنیتی و امنیتی‌سازی، پیشرفت‌های جمهوری اسلامی ایران در حوزه علوم و فناوری‌های نوین تشریح و چگونگی امنیتی‌سازی و تهدیدنمایی آن تبیین شده است. روش تحقیق در این مقاله توصیفی ـ تحلیلی  با استفاده از داده‌های کتابخانه‌ای و اینترنتی است. به‌نظر می‌رسد تحولی که در دهه چهارم انقلاب اسلامی اتفاق افتاده این است که ماهیت امنیتی‌سازی دربرگیرنده ترس و نگرانی از طراحی راهبردهای نوین انقلاب اسلامی در حوزه پیشرفت‌های جدید فناورانه، راهبرد پیشرفت علم، ارائه الگوهای بومی اقتصادی و...در چارچوب ارائه تصویری مستقل از ایران در عرصه منطقه‌ای و بین‌المللی است. پیشرفت در فناوری‌های جدید فضایی، صنایع موشکی و هسته‌ای ازجمله مباحث مذکور می‌باشد.