بررسی شاخص خشکسالی PCI و روند تغییرات آن در ایران طی نیم قرن اخیر
نویسندگان
doi
10.22055/jise.2016.12356چکیده
بررسی پدیده بارندگی به عنوان یکی از مهمترین عوامل هواشناسی که به صورت مستقیم منابع آب را تحت تاثیر قرار می دهد، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. بنابراین، در این تحقیق، توسط شاخص پراکندگی بارش ( PCI ) در مقیاس سالانه به بررسی تغییرات الگوی بارندگی در سطح ایران پرداخته شد. بدین منظور آمار بارندگی ماهانه 25 ایستگاه سینوپتیک کشور ایران در یک دوره 50 ساله (2010-1961) در دو بازه 25 ساله ارزیابی شد و سپس معنی دار بودن شاخص مورد نظر در دو زیر بازه 25 ساله با استفاده از آزمون t مورد بررسی قرار گرفت. نتایج پهنه بندی شاخص مورد نظر نشان داد که پراکندگی و پراکنش بارندگی در هر دو زیر بازه از الگوی یکسان پیروی می کند. همچنین نتایج پهنه بندی نشان از بالا بودن این شاخص در مرکز ایران و در استانهای کم بارشی مثل کرمان، هرمزگان، یزد، زاهدان، شهرکرد، بیرجند، بوشهر، اهواز و اصفهان میباشد که این ایستگاهها بر اساس طبقهبندی الیور (1980)، دارای بی نظمی زیاد و پراکنده در ریزش بارش هستند. همچنین نتایج نشان داد که اکثر نواحی شمال غرب ایران دارای الگوی نامنظم بارندگی است. دو ایستگاه رشت و گرگان دارای تمرکز متوسط بارندگی و دو ایستگاه زنجان و تبریز دارای تمرکز تقریبأ متوسط بارندگی هستند. در هیچ یک از ایستگاههای مورد مطالعه در کشور ایران، تمرکز یکنواخت (PCI<10) یافت نشد. در نهایت روند تغییرات شاخص مذکور در دو مقیاس ایستگاهی و منطقهای مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان دهنده روند افزایشی غیرمعنی دار در سطح اطمینان 5 درصد در دو خوشه دو و پنج و در سایر خوشهها روند کاهشی غیرمعنی دار بود.