تحلیل پدیدارشناختی صفحه های تاریخی فارسی در شبکة اجتماعی اینستاگرام با رویکرد سواد رسانه ای

نویسندگان

1 استادیار گروه ,رادیو، دانشکده تولید،دانشگاه صدا و سیما، تهران، ایران

doi
چکیده

تنوع موضوعی و محتوایی و سهولت دسترسی و انتشار مطالب، یکی از عوامل جلب توجه کاربران به شبکه‌های اجتماعی،  در دو دهة اخیر است.  در این میان،  صفحه‌های تاریخی فارسی  در شبکة اجتماعی اینستاگرام  در سال‌های اخیر، افزایش قابل توجه داشته‌اند و علاوه بر انتشار انواع تصاویر و مطالب تاریخی تعداد زیادی از کاربران را جلب کرده‌اند. با توجه به تنوع سطح دانش و پایگاه اجتماعی دنبال‌کنندگان این صفحه‌ها، صحت مطالب منتشرشده و نقش مفید یا مخرب آن‌ها در سواد و هویت‌بخشی تاریخی  در جامعه اهمیت می یابد. محقق کوشیده است  تا با توجه به فقدان مطالعاتی از این دست ، با رویکردی پدیدارشناسانه و با استفاده از  روش مصاحبة نیمه‌ساختاریافته با  25 نفر از کاربران این صفحه‌ها به فهم بهتر  این  پدیده  و پاسخ به سؤال‌های تحقیق  دست یابد. در این تحقیق از کاربران، دربارة  پست‌های  هفت صفحة  تاریخی   شخصی  در اینستاگرام، که دنبال‌کنندگان  زیاد داشته‌اند دربارة اعتبار محتوایی، ارزشگذاری برای اشتراک، تشویق به مطالعة تاریخی و تأثیر بر دانش تاریخی کاربران و ... سوال  شده است. نتیجة تحلیل مضمونی پاسخ‌ها  نشان می‌دهد که این‌گونه صفحه‌ها  در روش تولید محتوا پیرو الگوهای عمومی شبکه‌های مجازی بوده و اهمیت اعتبار محتوایی را در انتشار مطالب تاریخی  مورد توجه قرار نداده‌اند. محتوای آن‌ها دور از بی‌طرفی و دارای سوگیری آشکار بوده و مخاطب را برای کسب اطلاعات بیشتر تشویق نمی‌کند. این یافته‌ها نه فقط اهمیت ورود و حضورهدفمند متخصصان تاریخ به  شبکه‌های مجازی، برای تولید محتوای معتبر و اثربخش را مورد تأیید قرار می‌دهد، بلکه بر ضرورت ارتقا سواد رسانه‌ای و افزایش قدرت تحلیل پیام‌ها  به‌وسیلة کاربران تأکید دارد.