الگوهای تغییرات مکانی و پهنه‌بندی زمین آماری نیترات و فسفات در آب زیرزمینی دشت شهرکرد

نویسندگان
doi
چکیده

در اکثر نقاط جهان آب زیرزمینی تأمین کننده اصلی آب شرب است. آب زیرزمینی شهرکرد نیز آب شرب ساکنان دشت را تأمین می­کند. هدف از این پژوهش،  بررسی زمین­ آماری غلظت نیترات و فسفات آبخوان دشت شهرکرد و تهیه نقشه‌های پهنه­بندی نیترات و فسفات در این آبخوان است. برای این منظور از 100 حلقه چاه کشاورزی طی سه نوبت در سال 1389 نمونه­برداری و غلظت نیترات و فسفات اندازه­گیری شد.  نتایج این مقاله بر اساس میانگین سه بار نمونه­برداری در سه تاریخ مختلف از هر چاه است. میانگین غلظت نیترات آبخوان 9/25 و میانگین غلظت فسفات 09/0میلی­گرم بر لیتر بود. مقایسه نتایج این پژوهش با  داده­های سال 1386 نشان ­داد که غلظت نیترات و فسفات آب زیرزمینی دشت شهرکرد افزایش یافته است. از بین  مدل­های مختلف واریوگرام،  مدل کروی توزیع داده­های فسفات و نیترات را بهتر توجیه کرد. بررسی نقشه­ها نشان داد که غلظت نیترات و فسفات در  بخش­های جنوبی دشت حداکثر است، به طوری که غلظت نیترات برخی ازچاه­ها در قسمت­های جنوبی بیشتر از حد مجاز  45 میلی­گرم در لیتر بود. شاید دلیل اصلی بالا بودن غلظت نیترات در این بخش قرارگیری تصفیه خانه شهرکرد و کم عمق بودن سطح ایستابی   و حرکت جریان آب به این سمت  باشد.