ارزیابی روش های هیدروگراف واحد SCS و اشنایدر در تلفیق با دو مدل تلفات، جهت برآورد سیلاب (مطالعه موردی: حوضه آبریز رودخانه ابوالعباس خوزستان)
نویسندگان
doi
10.22055/jise.2011.20387چکیده
برآورد سیل ناشی از یک بارش، همواره یکی از مسائل مهم در علم هیدرولوژی ب وده است . با توجه به اهمیت هیدروگراف واحد در تعیین و پیش بینی سیلاب رودخانه ها و طراحی سازه های آبی و کافی نبودن آمار ایستگاه های هیدرومتری حوضه های آبریز استان خوزستان، لزوم استفاده از هیدروگراف واحد مصنوعی در برآورد سیلاب رودخانه های فاقد آمار هیدرومتری م شهود می باشد. از طرف دیگر، با توجه به نقش بسیار مهم تلفات بارش در ایجاد رواناب ها، ارزیابی تأثیر مدل های تلفات در تولید جریانات سطحی، حائز اهمیت می باشد. در مطالعه حاضر، به بررسی و ارزیابی در تخمین بارش مازاد حوضه آبری ز ابوالعباس، پرداخته شده است . همچنین، دو مدل رواناب مستقیم ،SCS مدلهای تلفات اولیه - پیوسته وتلفات و اشنایدر در شبیه سازی هیدروگراف سیل بکار رفته است . لذا با استفاده از 15 سری داده های بارش – رواناب SCS شامل هیدروگراف های واحد به واسنجی و صحت سنجی مدل های تلفات و رواناب HEC-HMS ثبت شده در حوضه آبریز مورد مطالعه (ابوالعباس) و با به کارگیری مدل و (RMSE) متوسط جذر میانگین مربع خطاها ،(MARE) مستقیم، پرداخته شد . جهت خطایابی، از سه شاخص آماری میانگین خطای نسبی ضریب همبستگی (R2 دبی اوج و زمان رسیدن به دبی پیک سیلاب در (MARE) ) استفاده شده است . نتایج حاصل از میانگین خطای نسبی ارزیابی مدل، نشان داد که بهترین برآورد دبی اوج و زمان رسیدن به دبی پیک سیلاب در مدل تلفات شماره منحنی، با روش هیدروگراف واحد بدست میآید. مقایسه بین مقادیر متوسط جذر میانگین مربع خطاها ،SCS اشنایدر و در مدل تلفات اولیه-پیوسته، با روش هیدروگراف واحد در مرحله ارزیابی مدل، نشان داد که در مدل تلفات شماره منحنی، روش هیدروگراف واحد اشنایدر و در مدل تلفات اولیه - پیوسته، (RMSE) دارای کمترین میزان خطا می باشند که نشان میدهد این مدلها از لحاظ جداسازی بارش مازاد در مقایسه با دیگر ،SCS روش هیدروگراف واحد و مدل رواناب مستقیم اشنایدر، شبیه سازی SCS مدل ها نتایج بهتری را دارا می باشند. در نهایت، رخدادهایی که با مدل تلفات شماره منحنی شده اند، بهترین برازش را با شرایط واقعی دارا می باشند. بنابراین، روش مذکور برای برآورد هیدروگراف سی ل در حوضههای فاقد آمار، که شرایط مشابه این حوضه را دارند، مطلوب ارزیابی می شود.