مدل‌ سازی خطاهای سوگیری بر تصمیم‌گیری مالی مدیران یک نگرش چند سطحی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه حسابداری، دانشکده اقتصاد و حسابداری، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران جنوب، تهران، ایران

2 دانشیار گروه حسابداری، دانشکده اقتصاد و حسابداری دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران جنوب، تهران، ایران

3 Ph.D. Candidate in Accounting, Faculty of Economics and Accounting, Islamic Azad University, South Tehran Branch, Tehran, Iran

doi
10.22034/iaar.2024.196626
چکیده

مالی رفتاری یک حوزه نسبتاً جدید؛ اما به سرعت در حال تحول است که توضیح‌هایی را درباره یک تصمیم‌گیری اقتصادی توسط روان‌شناسی شناختی، تئوری اقتصادی و مالی مرسوم ارائه می‌دهد. مالی رفتاری تأثیر روان‌شناسی را بر رفتار متخصصان مالی و تأثیرهای بعدی آن بر بازارهای مالی را جستجو می‌کند. هدف اصلی پژوهش حاضر مدل‌سازی خطاهای سوگیری تصمیم‌گیری مالی مدیران با نگرشی چند سطحی است.این پژوهش در قلمرو پژوهش‌های کاربردی می‌باشد و در دو جامعه مورد بررسی قرار گرفته است‌. جامعه اول متخصصان و خبرگان حوزه حسابرسی، حسابداری و مدیران ارشد شرکت‌های بورسی و جامعه دوم حسابرسان و مدیران شرکت‌های بورسی، است.برای دستیابی به اهداف پژوهش تعداد 75 خطای سوگیری وارد مدل دلفی فازی گردید و مهم‌ترین خطاهای سوگیری شناسایی شد. در ادامه 5 گروه متغیر شامل، تأثیر متغیرهای کلان، خرد، هوش مدیریتی؛ شخصیتی و خطاهای سوگیری بر تصمیم‌گیری در سطوح مختلف (بالا؛ پایین و متوسط) مورد ارزیابی قرار گرفت. نتایج نشان داد؛ تمامی گروه‌ها در شدت و سطح معناداری متفاوتی؛ بر سطوح مختلف تصمیم‌گیری مدیران تأثیر دارند و تأثیر خطا‌ها بر تصمیم‌گیری در سطح پایین معنادارتر و قوی‌تر است؛ از طرفی بر اساس نتایج افزایش سطح تجربه کاری، رفتاری u شکل بر تصمیم‌گیری مدیران دارد. تأثیر درک متورم نیز بر سطوح تصمیم‌گیری معنادار ارزیابی شد. متغیر هوش مدیریتی،  شاخص‌های کلان اقتصادی و تیبپ شخصیتی نیز بر سطوح مختلف تصمیم‌گیری تأثیر معناداری داشتند.