بررسی نظریه امر الهی در اخلاق و شبهات و چالشهای آن
نویسندگان
1 استاد گروه فلسفه دین، دانشگاه تهران، دانشکدگان فارابی قم. (نویسنده مسئول)
doi
10.22034/qabasat.2024.715850چکیده
این نوشتار بر آن است نظریه امر الهی و شبهات و چالشهای آن را که مدافع ریشهداربودن اخلاق در دین خداست مورد بحث و بررسی قرار دهد. این نظریه در میان متفکران مغربزمین از زمان سقراط تاکنون و هم در میان اندیشمندان اسلامی طرفداران خاص خود را داشته است. مطابق این نظریه، ازلحاظ اخلاقی، خوب آن چیزی است که خدا امر کند و بد آن چیزی است که خدا نهی کند. در ابتدا سعی شده است که تعریفهای روشنی از اخلاق و دین ارائه شود. منظور از دین، ادیان الهی است که خداوند به پیامبران الهی وحی کرده است که اسلام، تجلی تام و تمام آنهاست و منظور از اخلاق، اخلاق دستوری است که درصدد کشف معیارهای اعمال خوب و بد است. درضمن توضیح این نظریه، شبهات وارد بر این نظریه مطرح شده است. آنها عبارتاند از: 1. راه تشخیص اوامر الهی؛ 2. مسئله الزام در نظریه اوامر الهی؛ 3. خودمختاری در نظریه اوامر الهی؛ 4. بنبست این نظریه. در ادامه، پاسخهای مناسب آنهابهاجمال بررسی شده است بهگونهایکه این نظریه با اضافات و تعدیلاتی قابل دفاع باشد.