چالشهای روششناختی در پژوهشهای مدیریت منابع انسانی بخش دولتی
نویسندگان
1 استاد گروه مدیریت دولتی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، دانشگاه تربیت مدرس، شهر تهران/ ایران
2 استادیار گروه مدیریت و حسابداری، دانشکده علوم انسانی و هنر، دانشگاه ملی مهارت، شهر تهران/ ایران
doi
10.22034/jhrs.2026.579513.2567چکیده
مدیریت منابع انسانی در بخش دولتی نقشی محوری در ارتقای اثربخشی سازمانهای عمومی و تحقق حکمرانی خوب ایفا میکند. با وجود رشد کمّی پژوهشهای این حوزه در ایران طی دهه اخیر، کیفیت روششناختی آنها کمتر بهصورت نظاممند مورد ارزیابی قرار گرفته است. هدف این پژوهش، مرور انتقادی ادبیات روششناختی مدیریت منابع انسانی در بخش دولتی با تمرکز بر ایران و شناسایی شکافهای اصلی آن است. مطالعه حاضر با رویکرد مرور نیمهسیستماتیک و بر اساس چارچوب PRISMA 2020 انجام شده است. از میان ۵۲۰ رکورد اولیه، ۱۲۸ منبع منتخب شامل ۷۵ مطالعه بینالمللی و ۵۳ مطالعه فارسی/ایرانی، با استفاده از تحلیل توصیفی و انتقادی بررسی شدند. یافتهها نشان میدهد پژوهشهای موجود عمدتاً کمّی، مقطعی و مبتنی بر دادههای خودگزارشیاند؛ کنترل سوگیری روش مشترک بهندرت گزارش شده و مطالعات طولی، چندسطحی و ادغام واقعی در پژوهشهای آمیخته تقریباً غایب است. افزون بر این، کاربرد روشهای نوظهور دادهمحور در ادبیات داخلی مشاهده نمیشود و در مقایسه با استانداردهای جهانی، شکاف روششناختی معناداری وجود دارد. نتایج حاکی از آن است که این چالشها ریشه در محدودیتهای نهادی و آموزشی داشته و به تضعیف تولید دانش معتبر و سیاستگذاری مبتنی بر شواهد میانجامند. در این راستا، تقویت پژوهشهای طولی و آمیخته، بهرهگیری از دادههای ثانویه و اصلاح آموزشهای روششناختی بهعنوان مسیرهای کلیدی ارتقای استحکام روششناختی و توسعه دانش کاربردی در این حوزه پیشنهاد میشود.
