شناسایی و تحلیل سازوکارهای توسعه فرهنگ دیجیتال در شرکت‌های بزرگ تلکام: رویکردی نوین با استفاده از فراترکیب و دیمتل

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت فناوری اطلاعات، دانشکده مدیریت صنعتی و فناوری، دانشکدگان مدیریت دانشگاه تهران

2 استاد تمام دانشکده مدیریت صنعتی و فناوری دانشکدگان مدیریت، دانشگاه تهران

doi
10.22034/jhrs.2026.562713.2519
چکیده

تحول دیجیتال به‌عنوان عامل کلیدی در بهبود فرایندها، مدل‌های تجاری و استراتژی‌ها، به‌ویژه در شرکت‌های بزرگ مخابراتی، برای حفظ مزیت رقابتی ضروری شده است. یکی از عوامل اصلی موفقیت در این مسیر، تقویت فرهنگ دیجیتال است؛ با این حال، پژوهش‌های جامعی که چارچوب عملی توسعه فرهنگ دیجیتال و سازوکارهای اجرایی آن را ارائه دهند، محدود هستند. این مقاله با هدف شناسایی سازوکارهای مؤثر در توسعه فرهنگ دیجیتال در شرکت‌های بزرگ تلکام انجام شد.مطالعه در بازه تیر ۱۴۰۲ تا مهر ۱۴۰۴ با استفاده از یک استراتژی سه‌مرحله‌ای پیش رفت. ابتدا با روش فراترکیب، مطالعات پیشین تحلیل و چارچوب مفهومی پژوهش شناسایی شد. سپس، با ۲۸ نفر از خبرگان تحول دیجیتال مصاحبه‌های نیمه‌ساختارمند انجام گرفت تا چارچوب بومی‌سازی و غنی‌تر شود. در نهایت، روش دیمتل برای تحلیل روابط علت و معلولی میان سازوکارها و اولویت‌بندی آن‌ها به‌کار گرفته شد.نتایج پژوهش نشان داد که توسعه فرهنگ دیجیتال شامل چند دسته اصلی است: تعریف فرهنگ مطلوب، ایجاد گفتگو و تضارب آرا، ارزیابی وضعیت فعلی، آماده‌سازی سازمان برای تغییر، کاهش مقاومت، تأمین منابع، توانمندسازی و آموزش کارکنان، تقویت مسئولیت‌پذیری، بازآفرینی و همسوسازی سیستم‌ها و فرایندها، پایش و ارتقا، ایجاد شبکه‌های داخلی تبادل دانش، ترویج داستان‌های موفقیت، طراحی فرایندهای سریع‌تر تصمیم‌گیری و توسعه محیط کار دیجیتال.این چارچوب به سازمان‌ها امکان می‌دهد فرهنگ دیجیتال را به‌صورت نظام‌مند و مؤثر توسعه دهند و تحول دیجیتال را در عمل تسهیل کنند.