بحران آب و مهاجرت بین استانی در ایران: کاربرد مدل پانل پویای تصادفی فضایی گشتاورهای تعمیمیافته دوربین
نویسندگان
1 استادیار اقتصاد دانشگاه آیت الله العظمی بروجردی (ره)
2 استادیار اقتصاد دانشگاه آیت ا... العظمی بروجردی (ره)
doi
چکیده
هدف اصلی این پژوهش ارزیابی تأثیر تغییرات منابع آب سطحی و استخراج منابع آب زیرزمینی بر خالص مهاجرت در 28 استان ایران در دوره زمانی 1395- 1382 با استفاده از مدل پانل پویای تصادفی فضایی گشتاورهای تعمیمیافته دوربین با کاربرد ضرایب دومرحلهای آرلانو - باور/ بوندل – باند است. نتایج برآورد مدل نشان میدهد استخراج منابع آب زیرزمینی تأثیر غیرخطی و آستانهای بر مهاجرت بیناستانی داشته است، بدین معنا که تا قبل از سطح آستانه سرانه 3343 مترمکعب، استخراج آب از طریق تقویت بخش کشاورزی تأثیر منفی بر مهاجرت داشته، اما پس از استخراج بیرویه منابع آب زیرزمینی و عبور از حد آستانه سرانه 3343 مترمکعب و افزایش احتمال بروز خطر خشکسالی و قحطی منابع آب زیرزمینی، این متغیر تأثیری مثبت بر خالص مهاجرت داشته است. بهاینترتیب حد آستانه استخراج منابع آب زیرزمینی سرانه به میزان 3343 مترمکعب، زنگ خطری برای مهاجرتهای گسترده بیناستانی محسوب میشود. بااینحال متغیر منابع آب سطحی تأثیر معنادار بر مهاجرت نداشته است که دلیل آن سهم بسیار ناچیز منابع آب سطحی در تأمین آب در استانهاست که نمیتواند انگیزه کافی برای مهاجرت باشد.