رونمایی از ساختار مفهومی و اجتماعی آموزش کشاورزی در جهان: رویکرد کتاب‌سنجی

نویسندگان

1 گروه ترویج و آموزش کشاورزی دانشگاه جامع علمی کاربردی، تهران، ایران

doi
10.22069/jead.2025.23165.1878
چکیده

تحولات جهانی در آموزش کشاورزی نیازمند شناخت دقیق از ساختار مفهومی و اجتماعی این حوزه است تا بتوان چالش‌ها و فرصت‌های آن را بهتر درک کرد. هدف این پژوهش، تحلیل روندهای تحقیقات مرتبط با آموزش کشاورزی و شناسایی ساختار مفهومی و اجتماعی این حوزه از طریق روش تحلیل کتاب‌سنجی است. برای این منظور، 1431 مقاله از پایگاه اطلاعاتی WOS در بازه زمانی 1980 تا 2024 گردآوری و با نرم‌افزار R4.4.2 تجزیه و تحلیل شدند. در ابتدا، آمار توصیفی از مقالات استخراج شده ارائه شده و سپس تأثیرگذارترین نویسندگان، آثار و نشریات شناسایی گردیدند. نتایج نشان‌دهنده وجود هفت خوشه پژوهشی کلیدی شامل "حاکمیت و امنیت غذایی"، "تحقیقات کشاورزی"، "ترویج کشاورزی"، "پایداری و تنوع زیستی در کشاورزی"، "توسعه روستایی و جوانان در حوزه کشاورزی"، "آموزش و بهره‌وری کشاورزی" و "نوآوری‌ها و پذیرش فناوری کشاورزی" هستند. این خوشه‌ها نمایانگر جریان‌های پژوهشی مهم در این حوزه می‌باشند. بر اساس این یافته‌ها، پیشنهاد می‌شود که در تحقیقات آینده تمرکز بیشتری بر روی موضوعات نوینی مانند "حاکمیت غذایی" و "نوآوری‌های فناوری کشاورزی" به ویژه در زمینه‌های سیاسی و اجتماعی مرتبط با کشاورزی صورت گیرد. این تأکید بر جریان‌های نوظهور می‌تواند به ارتقای کیفیت و کاربردی‌تر شدن پژوهش‌ها در این زمینه کمک نماید.