چارچوب‌بندی بصری خبرگزاری‌های ایران از زلزله کرمانشاه

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مدیریت رسانه دانشگاه تهران

2 استادیار دانشکده علوم اجتماعی دانشگاه تهران

3 مدیریت رسانه، دانشکده ارتباطات و رسانه، دانشگاه صداوسیما، تهران، ایران

4 عضو هیات علمی دانشگاه صداوسیما

doi
چکیده

بحران‌های طبیعی، رویداد­هایی هستند که رسانه‌ها به‌طور خاص، آن‌ها را پوشش خبری می‌دهند. یکی از تکنیک‌هایی که در این نوع پوشش ­های خبری استفاده می‌شود، چارچوب ­بندی است که در واژه ­ها، جمله‌ها و تصاویر به‌‌طور گسترده به ­کار گرفته می ­شود؛ بدین ترتیب برخی از جنبه‌های پدیده برجسته شده و تلاش می‌شود تا افکار عمومی حول آن جنبه شکل بگیرد. هدف پژوهش حاضر، بررسی چارچوب‌بندی بصری خبرگزاری ­های کشور از زلزله 1/7 ریشتری 21 آبان سال 1396 کرمانشاه است. در همین راستا، ابتدا پنج خبرگزاری ” مهر“، ” فارس“، ” تسنیم“، ” ایرنا“ و ” ایسنا“ بر اساس رتبة خبرگزاری‌ها در الکسا انتخاب شدند و سپس تمام تصویرهای آن‌ها در ده روز نخست بحران زلزلة کرمانشاه، استخراج و 370 قطعه عکس، بر اساس قاعدة اشباع نظری، تحلیل و کدگذاری کیفی شد. یافته‌ها نشان داد که چارچوب‌بندی بصری خبرگزاری‌های مورد مطالعه، به سه مرحلة ” شروع بحران“، ” اوج بحران“ و ” سکون و آرامش پس از بحران“ قابل  تقسیم‌بندی است. در قالب این سه مرحله، چارچوب‌های جزئی‌تری مانند کُنش‌های عاطفی، کنش‌های ارتباطی، مصائب و مشکل‌ها، کُنش‌های آیینی، کُنش‌های بین ‌فردی، امداد‌رسانی و تلاش برای بازگشت به زندگی عادی نیز شناسایی شد. پژوهش حاضر نشان داد که خبرگزاری‌های کشور سعی کرده‌اند در چارچوب‌بندی خود، جنبة انسانی پدیده را پررنگ کنند و به چارچوب‌بندی فرهنگی نیز  به ‌عنوان چارچوبی نوین توجه داشته باشند که در گونه‌شناسی چارچوب‌های پیشین مورد توجه نبوده است.