الهیات فمینیستی مسیحی؛ انواع و اصول نظری
نویسندگان
1 استادیار گروه مبانی نظری پژوهشکده زن و خانواده.
doi
050110چکیده
الهیات فمینیستی الهیاتی انتقادی است که به دنبال ایجاد آگاهی فمینیستی از مردانهبودن الهیات است و با استفاده از ابزار تحلیلی جنسیت به بررسی و فهم متون، سنتها، مناسک و اساساً سیاق دینی میپردازد تا به پیشنهادهایی دست یابد که برای تبیین سهم کامل زنان در الهیات مفید باشد. رویکرد متکلمان فمینیست به این پرسش که آیا مسیحیت موجود میتواند تأمینکننده دغدغههای زنان و رهاییبخش برای آنان باشد یا خیر، دارای سه طیف انقلابی، اصللاحی و بازسازیگرایانه است. گونههای الهیات فمینیستی را نیز میتوان در چهار قسم تصویر نمود: الهیات فمینیستی به مثابه فلسفه دین؛ به مثابه الهیات پساسنتی؛ به مثابه هرمنوتیک کتاب مقدس؛ به مثابه الهیات ادیان. در این تنوع منظر، رشدی سهمرحلهای قابل مشاهده است که شامل پیشفرضسازی انسانیت برای زنان، جایابی نقادانه زنان در الهیات موجود و اصلاح اجتماع میگردد. نقاط محوری الهیات فمینیستی مسیحی عبارتاند از: الهیات زندگی و شور؛ پدر به مثابه امر الهیِ مرتبط با زندگی؛ تأکید بر ساخت استعاری و اسطورهای آموزههای دینی؛ پذیرش تکثر به عنوان منبع گسترش معرفتی؛ بازخوانی هنجار اخلاقی؛ طراحی سیاست هویتی؛ بسط آگاهی انتقادی؛ ضرورت تمرین فردی و کنش اجتماعی. به نظر میرسد این امور در تناظر با الهیات اسلامی نیز معنادارند و تحقیق در تراث و گفتوگو با اندیشمندان و صاحبنظران در این حوزه میتواند ابعاد عالمانه و درخشنده الهیات اسلام را بارز نماید.