فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

با توجه به استمرار کاهش باروری و پیامدهای گسترده و دامنه‌دار آن در افق آینده، این مطالعه به بررسی نقش فضای مجازی در جهت‌دهی تصمیم زوجین به بی‌فرزندی و تک‌فرزندی پرداخته است. برای این منظور، با استفاده از رویکرد کیفی و روش‌شناسی نظریه زمینه‌ای با رهیافت نظام‌مند استراوس و کربین و نمونه‌گیری نظری، 30 مصاحبۀ عمیق در بازۀ زمانی فروردین تا مرداد 1403، با مشارکت‌کنندگان در بازۀ سنی 45-28 سال صورت گرفت. مصاحبه‌ها با 15 زوج بی‌فرزند (یکی از زوجین) که حداقل 3 سال از ازدواجشان می‌گذرد و 15 زوج تک‌فرزند (یکی از زوجین) که یک فرزند بالای 5 سال دارند و به‌طور ارادی تصمیم به تک‌فرزندی گرفته‌اند، انجام شد و تا رسیدن به اشباع نظری ادامه یافت. گردآوری داده‌ها از طریق مصاحبه‌های عمیق و تحلیل آن‌ها براساس کدگذاری‌های باز، محوری و گزینشی صورت گرفت. یافته‌های پژوهش در قالب 85 مفهوم، 19 مقولۀ فرعی و 9 مقولۀ اصلی و یک مقولۀ هسته سازمان‌دهی شد. پدیدۀ مرکزی برآمده از تحلیل‌ها، «دوسویگی فضای مجازی» است. بر پایۀ یافته‌ها، شرایط علّی، مسئلۀ فضای مجازی و سبک زندگی می‌باشد. دغدغه‌های انباشته شرایط زمینه‌ای است و شرایط مداخله‌گر نیز ناکارآمدی سیاست‌گذاری‌ها است. استراتژی‌ها شامل تلقین‌پذیری از فضای مجازی، مسئلۀ اثرناپذیری از فضای مجازی و بی‌توجهی به نظر اطرافیان و پیامدها شامل کیفی‌نگری در فرزندآوری و اولویت زندگی روزمره بر فرزندآوری می‌باشند. مقولۀ هسته «نگرش‌ها و ترجیحات فرزندآوری در احاطۀ فضای مجازی» از مقوله‌های اصلی برساخت شد. در جامعه مدرن، فضای مجازی و گسترش آن یکی از عواملی است که باعث افزایش آگاهی شده و افزایش آگاهی موجب تعین عقل در تصمیم‌گیری‌ها ازجمله در فرزندآوری شده است.