صدور ‌اندیشة انقلاب؛ تأثیر انقلاب اسلامی و امام خمینی(ره) بر مفهوم حکومت مطلوب در‌ اندیشة سیاسی راشد الغنوشی

نویسندگان

1 پژوهشگر دانشگاه جامع امام حسین(ع)و دانشجوی دکتری اندیشة سیاسی پژوهشکدة مطالعات فرهنگی و اجتماعی

2 استاد علوم سیاسی دانشگاه امام صادق (ع)

doi
چکیده

ظهور پدیدة اسلام‌گرایی در چند دهة اخیر در واکنش به عقب‌ماندگی جهان اسلام در قیاس با غرب شکل گرفت. در این میان یکی از مهم‌ترین توجهات اسلام‌گرایان، مسئلة حکومت مطلوب و الگوهای نظری و عملی آن است. این دغدغه از زمان پیروزی انقلاب اسلامی در ایران و استقرار نظام جمهوری اسلامی مبتنی بر‌ اندیشة سیاسی امام خمینی(ره) نمود بارزتری یافته است. یکی از کشورهایی که در آن اسلام‌گرایان، از انقلاب اسلامی و امام خمینی(ره) تأثیر زیادی پذیرفتند، کشور تونس است. در این کشور، جنبش اسلام‌گرای النهضه و رهبر آن، شیخ‌راشد الغنوشی، از دهة شصت میلادی با دیکتاتوری حاکم در تونس در حال مبارزه بودند که با وقوع انقلاب اسلامی در ایران و آشنایی غنوشی با‌ اندیشه‌های امام خمینی(ره)، روند جدیدی در‌ اندیشه و عمل سیاسی جریان النهضه و رهبری آن در باب حکومت مطلوب به وجود آمد. باتوجه‌به اهمیت موضوع، این مقاله به این پرسش می‌پردازد که مفهوم حکومت مطلوب در ‌اندیشة سیاسی راشد الغنوشی، کدامین تأثیرات را از انقلاب اسلامی ایران و امام خمینی(ره) پذیرفته است؟ مقاله به‌منظور پاسخ‌گویی به این پرسش، از نظریه پخش بهره‌گیری کرده است. یافته‌ها بیانگر آن است که حکومت مطلوب در اندیشة سیاسی غنوشی پس از پیروزی انقلاب اسلامی در ایران و تحت تأثیر اندیشه سیاسی امام خمینی(ره) دچار تحول مفهومی شده است؛ به‌طوری‌که در دهة شصت و هفتاد میلادی عمدتاً به دنبال مردم‌سالاری مبتنی بر احکام اسلامی است، ولی پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران، به دنبال اسلام به‌مثابه برنامة مشخص اجتماعی برای حکومت‌داری است. مهم‌ترین تأثیر اندیشة امام خمینی(ره)، ارائة چهارچوبی جدید برای پیگیری مبارزات اجتماعی در تونس براساس آموزه‌های قرآنی است و تأثیر اصلی انقلاب اسلامی ایران بر نهضت اسلامی تونس، آشنایی با ابعاد اجتماعی و سیاسی مبارزه برضد استبداد و استعمار می‌باشد.