نگاه کپنهاگی به امنیتی سازی: مبانی و چالشها

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی و پژوهشگر دانشگاه جامع امام حسین (ع)

doi
چکیده

چگونگی ظهور و حل مسائل امنیتی، از مباحث کلیدی مطالعات امنیتی معاصر است. ازآنجاکه نظریة امنیتی‌سازی مکتب کپنهاگ، از دیدگاه های جالب و بحث‌برانگیز مطرح‌شده در این زمینه است، مقالة حاضر درصدد است با تکیه بر مطالعات اِسنادی، به بیان مبانی این نظریه و مشکلات پیش روی آن بپردازد. این مکتب ملهم از فلسفة زبان آستین و نظریة اجتماعی، امنیت را هم کنش گفتاری می‌داند و هم برساخت اجتماعی. منطق امنیت نیز متأثر از فلسفة سیاسی اشمیت بر ضرورت بقای دولت، اضطرار و اولویت اقدام تأکید دارد. مسئلة امنیتی نیز نشان از انتخاب سیاسی بوده و دارای مقتضای اجتماعی است. بااین‌حال، نگاه مکتب کپنهاگ به امنیت، نگاهی منفی و کمال مطلوب در غیرامنیتی‌سازی است؛ هرچند در برخی مواقع امنیتی‌سازی، ضرورت است. مقاله از سه زاویه به نقدهای وارده بر این نظریه پرداخته است: یکی از نگاه کسانی که شاکلة اساسی آن را زیر سؤال می‌برند؛ دیگری از زاویة کسانی که خواهان اصلاح جزئی و روشن شدن ابهامات نظریه‌اند؛ از نگاه کسانی که ایدة کلی امنیتی‌سازی را قبول دارند، اما با بیان کاستی‌های اساسی آن درصددند این نظریه را در افقی ورای مکتب کپنهاگ بازسازی کنند.