فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مطالعه و تأمل بر قابلیت‌های فردی مدرسی به لحاظ نقشی که مدرسان در زمینه تعلیم و تربیت دانشجویان، تولید علم، توسعه و تحول اجتماعی دارند از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. این موضوع از نگاه مدرسان خبره حوزه تربیت معلم مبتنی بر یک طرح پژوهش کیفی با رویکرد پدیدارشناختی مورد کاوش قرار گرفت. مشارکت کنندگان در این پژوهش به شیوه هدفمند بر اساس 3 ملاک: تجربه تدریس در حوزه تربیت معلم، مرتبه استادی برای مدرسان کشور کانادا و دو دهه تجربه تدریس برای مدرسان دانشگاه فرهنگیان، و لحاظ کردن تنوع گروه‌ها به تعداد 18 مدرس از کشورهای ایران و کانادا انتخاب شدند. شیوه جمع آوری داده‌ها بر اساس مصاحبه انفرادی و نیمه ساختار یافته به کمک سوال‌های باز پاسخ بوده است. داده‌های حاصل از مصاحبه‌ها بر مبنای استقرای تحلیلی مورد تحلیل قرار گرفتند. از تحلیل داده‌ها 7 حیطه قابلیت فردی استنباط شد. حیطه‌های انگیزش و تعهد حرفه‌ای، استراتژیک بودن و ویژگی‌های شخصی بیش از دیگر قابلیت‌های مدرسی مورد تاکید دو گروه مشارکت کنندگان بوده‌اند و طیف وسیعی از قابلیت‌های فردی را شامل شده‌اند. کنش استراتژیک با نیروی انگیزش و تعهد حرفه‌ای و با تکیه بر ظرفیت‌های شخصی در تعامل با قابلیت‌های معرفت شناختی، درون نگری، ارتباط و جمع گرایی و کنش تأملی عمل می‌کند. مقایسه یافته‌ها در دو گروه مدرسان نشان داد که علی رغم تفاوت‌های جغرافیایی و فرهنگی دغدغه‌های حرفه‌ای مشترکی در زمینه قابلیت‌های فردی مدرس تربیت معلم بودن وجود دارد اما شیوه ظهور آن‌ها متاثر از بافت و زمینه فرهنگ محیط کار است. مدرسان دانشگاه فرهنگیان بر نقش حرفه‌ای با گرایش به وظیفه مداری و مدرسان تربیت معلم کانادا بر هویت حرفه‌ای با گرایش به مساله یابی و استقلال تمرکز دارند. یافته‌های این پژوهش می‌توانند در طراحی برنامه درسی آموزش عالی تربیت مدرس و تدوین شاخص‌های ارتقای مدرسی مورد تأمل قرار گیرند.