تحلیل تأویل ابنعربی از کفر قرآنی
نویسندگان
1 دانشیار گروه قرآن پژوهی پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
doi
070109چکیده
یکی از مطالب فلسفه دین اسلامی، نحوه فهم دین و نصوص اصلی آن بهخصوص قرآن است و در این عرصه بیشترین ابهام و پرسش بر سر تأویلات قرآنی است. بر اساس قواعد فهم متن قرآنی، تأویل قرآن نباید با صراحت یا ظواهر آیات مخالف باشد؛ در غیر این صورت هر مطلبی را میتوان به هر آیهای منتسب کرد. اما عارفانی مانند ابنعربی در کتب خود از جمله در فتوحات مکیه، ذیل آیاتی مطالبی بیان داشتهاند که از منظر تفسیری و قواعد مربوطه، مخالف صراحت یا ظاهر قرآن است. این نوع تفاسیر معرکه آرا و پیوسته شاهدی در دست منکران تفسیر عرفانی بوده است و تا کنون این نوع برداشتها، تحلیل و توجیه نشده است و ضرورت دارد این مانع بزرگ تفسیر عرفانی بررسی گردد. در این نوشته به گونهای مختصر، بعد از تأویلات ابنعربی از آیات 6 و 7 سوره بقره، توجیهاتی را بیان و هر یک را تحلیل خواهیم کرد. در این نوشته با روش کتابخانهای و تحلیل عقلانی بر اساس اصول استنباط از نصوص و مبانی و قواعد فهم قرآن در راستای تحلیل تأویلات مخالف ظاهر، برای اولین بار شش توجیه بیان میشود و درباره آنها داوری میگردد.
