فرهنگ استراتژیک و مشارکت روسیه در روندهای تسلیحاتی غرب آسیا

نویسندگان

1 دانشیار علوم سیاسی و روابط بین‌الملل دانشگاه شهید بهشتی

2 دانشجوی دکتری روابط بین الملل دانشگاه شهید بهشتی

doi
چکیده

سیاست خارجی و دفاعی-امنیتی روسیه از فرهنگ استراتژیک این کشور متأثر است و مؤلفه‌های فرهنگ استراتژیک، به‌مثابه پیش‌ران‌های سیاست خارجی، موجب شکل‌گیری چشم‌انداز بین‌المللی این کشور شده‌اند. ایفای نقش «قدرت بزرگ جهانی»، از محورهای چشم‌انداز بین‌المللی روسیه است که تقویت توان تسلیحاتی این کشور در داخل و توجه به بازارهای صادرات تسلیحات را در راستای کسب منافع اقتصادی و افزایش نفوذ سیاسی در پی داشته است. رخداد جریان موسوم به بهار عربی در سال 2011، نقطة عطفی در سیاست خارجی و به تبع آن، سیاست تسلیحاتی روسیه در منطقة غرب آسیا بود و موجب شد توسعة روابط با کشورهای این منطقه در دستور کار جدی دستگاه سیاست خارجی این کشور قرار گیرد. در حوزة تسلیحاتی، روسیه سیاست حفظ و توسعة همکاری‌های نظامی و تسلیحاتی موجود با برخی کشورهای منطقه مانند ایران، احیای بازارهای تسلیحاتی سنتی شوروی سابق مانند عراق و ایجاد روابط نظامی و تسلیحاتی با کشورهای محور غربی مانند ترکیه در این منطقه را پیگیری خواهد کرد. سؤال اصلی مقاله این است که مهم‌ترین عامل تأثیرگذار بر سیاست تسلیحاتی روسیه در غرب آسیا و مهم‌ترین پیامد امنیتی آن در دو دهة اخیر چیست؟ فرضیة مقاله عبارت است از اینکه فرهنگ استراتژیک روسیه مهم‌ترین عامل مؤثر بر تقویت مشارکت این کشور در روندهای تسلیحاتی منطقة غرب آسیاست که از شکل‌گیری نظام بین‌الملل مداخله‌گر (تحت سلطة امریکا) در منطقه جلوگیری می‌کند و شکل‌گیری نظام چندقطبی