بررسی انتقادی محصول جانبیانگاری دین در نگاه داوکینز
نویسندگان
1 دانشیار گروه منطق فهم دین پژوهشگاه فرهنگ و اندیشه اسلامی
doi
چکیده
از جمله مباحث مهم دینشناختی، مسئله منشأ دین و راز پایایی و مانایی آن است. ریچارد داوکینز زیستشناس فرگشتی معاصر دین را محصول جانبی تصادفی در فرایند تکامل زیستی به شمار آورده است. در این نگاه دین در پرتو انحراف و کجروی از چیزهای دیگری پدید آمده که آنها بر خلاف دین، به خودی خود ارزش بقا دارند. او کوشیده است آنچه را که دین میتواند برونداد جانبی آنها تلقی شود، برشمارد و تبیینی از پیوند دین با آنها ارائه کند. مقاله پیش رو بر آن است با مراجعه به آثار داوکینز، تقریر و تبیین او در این زمینه را بررسی کرده، در بوته سنجش گذارد. حاصل مطلب این است که تبیینهای وی افزون بر برخی اشکالات عام و فراگیر، هر یک به اشکالات خاصی نیز مبتلا بوده و از تبیین دین و ارائه تصویری علمی و اعتمادپذیر از منشأ آن ناتوان است.