بررسی سیستمی فقر در ایران با استفاده از الگو‌سازی تشریحی ساختاری

نویسندگان

1 استادیار گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

2 استاد گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

3 کارشناسی ارشد برنامه‌ریزی سیستم‌های اقتصادی گروه اقتصاد دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

doi
10.29252/jem.2022.224401.1680
چکیده

با توجه به این که یکی از الزامات توسعة اقتصادی در هر کشوری، کاهش فقر و افزایش رفاه اقتصادی مردم است، می‌توان دریافت که تحقق این مهم، بدونِ شناسایی عوامل مؤثر بر فقر و رابطة محتوایی موجود بین آن‌ها در کنار جستجوی راهکارهای مناسب، جهت کاهش آن امکان‌پذیر نخواهد بود. هدف این پژوهش، بررسی و شناخت فقر و عوامل مؤثر بر آن به همراه رابطة محتوایی بین عوامل در ایران با رویکرد سیستمی و مشخص‌کردن عوامل برونزا و راهبردی سیستم به عنوان ابزارهای سیاست‌گذاری در جهت راهگشایی برای افزایش کارایی تصمیمات سیاست‌گذاران اقتصادی در حوزة فقر است. از این رو، با استفاده از پژوهش‌های مرتبط، 9 عامل مؤثر بر فقر شناسایی و سپس به تشریح هر یک پرداخته شد. در ادامه، با توجه به پیچیدگی موجود بین اثرات متقابل اجزای سیستم، با استفاده از الگو‌سازی تشریحی ساختاری و به‌کارگیری نرم‌افزار کانسپت استار، به سطح‌بندی اجزای تشکیل‌دهندة سیستم عوامل مؤثر بر فقر پرداخته شد. با توجه به یافته‌های پژوهش، 4 جزء تسهیلات‌خُرد، آموزش، کمک‌های بلاعوض و تأمین اجتماعی به عنوان عوامل برونزا و راهبردی مؤثر بر فقر، در نظر گرفته شدند که می‌توانند به عنوان متغیرهای سیاستی، مورد استفاده سیاست‌گذاران قرار گیرند.