فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کانسار چاه‏‌گز، یک کانسار سولفید توده‏‌ای آتشفشان‏‌زاد غنی از طلاست که در لبة خاوری پهنة دگرگونی سنندج-سیرجان در جنوب‌باختری ایران در60 کیلومتری جنوب شهربابک جای دارد. این کانسار در مجموعه سنگ‏‌های آتشفشانی- رسوبی دگرگون‌شده به سن ژوراسیک میانی جای دارد. سنگ‏‌های میزبان کانه‏‌زایی شامل توف ریولیتی دگرگون‏‌شده و متاریولیت هستند. کانه‏‌زایی بیشتر به شکل چینه‏‌سان در چندین افق در سنگ میزبان دگرگونی رخ داده است و کانی‏‌های سولفیدی کانسار بیشتر شامل کالکوپیریت، پیریت، اسفالریت و گالن هستند. بیشترین فراوانی فلزات پایه مربوط به عنصرهای سرب (wt%1/4)، روی (wt%2/5)، مس (wt%9/1) است. بررسی میانبارهای سیال نشان می‏‌دهد کانه‏‌زایی در ارتباط با یک سیال دما متوسط (217 تا 290 درجة سانتیگراد) با شوری کم تا متوسط 10 تا 15 درصدوزنی معادل NaCl همراه بوده است. بررسی‏‌های زمین‏‌شناسی، کانی‏‌شناسی، زمین‏‌شیمیایی، دگرسانی و خاستگاه سیالات در منطقة چاه‏‌گز نشان داد این کانسار در پی فعالیت‌های آتشفشانی زیردریایی در یک پهنة کمانی به‏‌صورت سولفید توده‏‌ای آتشفشان‏‌زاد نهشته شده است. مقایسه این کانسار با دیگر نهشته‏‌های مشابه جهانی نشان داد بیشترین شباهت را به تیپ کانسارهای سولفید توده‏‌ای آتشفشان‏‌زاد طلا‏‌دار نوع کوروکو دارد. بنابراین می‏‌توان نتیجه‏ گرفت چه‌بسا پتانسیل اکتشافی چشمگیری برای کانسارهای سولفید توده‏‌ای آتشفشان‏‌زاد در پهنة سنندج سیرجان وجود دارد.