فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رخنمون‌های الترامافیک مجموعة بجگان (باختر مکران) دربردارندۀ واحدهای گوناگونِ دونیت، پیروکسنیت و هارزبورگیت هستند. توده‌های کرومیتی از نوع کرومیت‌های نوع آلپی هستند و بیشتر به‌صورت لنزها یا عدسی‌هایی نمایان شده‌اند که نیام‌های دونیتی و هارزبورگیت میزبان آنها را فراگرفته‌اند. بافت کرومیت‌ها به‌صورت توده‌ای، نیمه‌توده‌ای و پراکنده (افشان) است. مقدار Cr# در سنگ‌های هارزبورگیتی در محدودۀ 24/0 تا 30/0 و مقدار Mg# در محدودۀ 71/0 تا 76/0 تغییر می‌کند. مقدار Cr# در دونیت‌ها از 50/0 تا 75/0 و مقدار Mg# از 19/0 تا 63/0 متغیر است. مقدار Cr# در کرومیتیت‌ها نیز گسترۀ بالایی از نزدیک به 57/0 تا 63/0 (کرومیت‌های Al-بالا) تا مقدار 80/0 تا 95/0 (کرومیت‌های Cr-بالا) دارد. مقدار بالای Mg# و مقدار کم Cr# در کروم-اسپینل‌های سنگ‌های هارزبورگیتی نشان‌دهندۀ بازمانده‌های ذوب‌بخشی یک گوشته کمابیش تهی‌شده است. از سوی دیگر، میزان Cr# کروم-اسپینل‌های درون دونیت‌ها و کرومیت‌های Al-بالا بیشتر با واکنش گدازه- سنگ و تعامل با گدازه‌های همانند MORB توجیه‌شدنی است؛ اما مقدار Cr# در کرومیت‌های Cr-بالا نشان‌دهندۀ نقش مؤثر ماگماهای سرشار از Mg و یا گدازه‌های بونینیتی در واکنش گدازه- سنگ و تحولات شیمیایی سنگ است. ترکیبات شیمیایی کرومیت و شیمی ماگمای مادر آنها نشان‌دهندۀ تحول پریدوتیت‌های گوشته‌ای مجموعة بجگان در یک محیط فرافرورانش[1] است. بر پایۀ یافته‌های این پژوهش، تنوع شیمیایی کرومیت‌ها گویای تاریخچة پیچیده تحولات شیمیایی و زمین‌ساختی است که با ناهمگنی خاستگاه گوشته‌ای، درجات مختلف ذوب‌بخشی سنگ میزبان، تنوع ترکیبی گدازه‌های واکنش‌دهنده (گدازه‌های شبه MORB تا گدازه‌های بونینیتی)، تحولات جایگاه زمین‌ساختی در مراحل آغاز فرورانش و توسعه محیط زمین‌ساختی پیش کمانی پیوستگی دارد. [1] Suprasubduction zone (SSZ)