فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

محدودة معدنی دوگان در حاشیة شمالی دشت کویر مرکزی ایران و در شمال‌باختری روستای ترود از توابع شهرستان شاهرود جای دارد. واحدهای سنگیِ منطقه شامل سه تودة مجزای نیمه‌آتشفشانی و به‌ترتیب سنی از قدیم به جدید شامل کوارتزمونزونیت تا مونزودیوریت پورفیری، دیوریت تا میکرودیوریت پورفیری، کوارتزدیوریت تا گرانودیوریت پورفیری و سنگ‌های درونگیر آتشفشانی و آذرآواری ائوسن هستند. بیشترین گسترش این توده­ها در بخش­های شمال­خاوری، مرکز و جنوب‌خاوری محدوده است و تودة کوارتزمونزونیت تا مونزودیوریت پورفیری نسبت به دیگر توده­ها گسترش بیشتری دارد. میزان SiO2 این توده‌ها برابر با 15/52 تا 85/66 درصدوزنی است. بر پایة شواهد زمین‌شیمیایی، این توده­ها سرشت متاآلومین تا پرآلومین و کالک‌آلکالن تا کالک‌آلکالن با پتاسیم بالا دارند. در نمودار بهنجارشده به ترکیب گوشتة اولیه و کندریت کمابیش همة نمونه‌ها، از عنصرهای خاکی کمیاب سبک (LREE) نسبت به عنصرهای خاکی کمیاب سنگین (HREE) غنی‌شدگی نشان می‌دهند. در این نمونه­ها مقدار (La/Ybn) برابر با 83/1 تا 02/20 است. غنی­شدگی از عنصرهای لیتوفیل با یون بزرگ (LILE) مانند Rb، Cs و K در همة نمونه­های نیمه‌آتشفشانی منطقه، ویژگی‌های زمین‌شیمیایی یک محیط ژئودینامیکی مرتبط با فرورانش را نشان می‌دهد. با توجه به نمودارY در برابر Sr/Y و و Ybn در برابر (La/Yb)n، بیشتر نمونه‌های نیمه‌آتشفشانی منطقه شاخص شبه‌آداکیتی دارند. نسبت Sr/Y در تودة کوارتزمونزونیت تا مونزودیوریت پورفیری برابر با 13/14-28/50، در تودة دیوریت تا میکرودیوریت پورفیری برابر با 77/47 -49/74 و در تودة کوارتزدیوریت تا گرانودیوریت پورفیری برابر با 51/58- 03/137 است.