فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

آندزیت‌ها و داسیت‌های میدان‌های آتشفشانی شاهسواران، بزمان و تفتان در شمال پهنة مکران در پی فرورانش سنگ‌کرة اقیانوسی عمان به زیر سنگ‌کرة قاره‌ای اوراسیا پدید آمده‌اند. مقدار بالای Al2O3 (81/15 تا 92/17 درصدوزنی) و CaO (13/4 تا 99/7 درصدوزنی) همراه با مقدارِ K2O (79/0 تا 48/2 درصدوزنی)، بیشتر این سنگ‌ها را در محدودة سنگ‌های کالک‌آلکالن پتاسیم متوسط و برخی را در محدودة پتاسیم بالا جای می‌دهد. این سنگ‌ها ویژگی‌های شاخص سنگ‌های حاشیة فعال قاره، مانند غنی‌شدگی از نسبت‌های LILE/HFSE (88/11[Rb/Zr]N-MORB=)، LILE/LREE (36/18[Ba/La]NMORB=) و LREE/HREE (07/17[La/Yb]N-MORB=) را نشان می‌دهند. میانگین نسبت‌های ایزوتوپی 208Pb/204Pb، 207Pb/204Pb و 206Pb/204Pb در آندزیت‌های تفتان به‌ترتیب برابر با 03451/39، 67155/15 و 77488/18، در داسیت‌های بزمان به‌ترتیب برابر با 70905/38، 62541/15، 56748/18 و در آندزیت‌های شاهسواران به‌ترتیب برابر با 83091/38، 64839/15، 63449/18 است. بر پایة الگو‌سازی آمیختگی، با کمک نسبت‌های ایزوتوپی سرب، این نمونه‌ها حاصل مشارکت نزدیک به 85 % گوشتة اقیانوس آرام یا هند و حداکثر 15% ترکیبات پوسته‌ای بوده‌اند. با در نظر گرفتن ملاحظات مربوط به غنی‌شدگی بازالت مادر فرضی، ماگما‌های آندزیتی و داسیتی تفتان، نزدیک به 12% و ماگما‌های آندزیتی و داسیتی شاهسواران و بزمان، 2 تا 7% آلایش با پوسته را نشان می‌دهند. بر پایة داده‌های زمین‌شیمیایی و ایزوتوپی، پوستة آلاینده، می‌تواند ترکیبی متشکل از پوستة بالایی (شاید بیشتر ترکیبی همانند فلیش‌های تتیس) و مقادیر کمتری پوستة زیرین باشد.