سنگ‌زمینشیمی و محیط جایگیری تودههای آذرین درونی کانسار مولیبدن- مس شلهبران (شمالخاوری اهر- آذربایجان شرقی)

نویسندگان

1 استاد پترولوژی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، ایران

2 دانشیار زمین شناسی اقتصادی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، ایران

3 دکترای زمین شناسی اقتصادی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، ایران

4 استاد زمین شناسی اقتصادی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، ایران

doi
10.22108/ijp.2024.140542.1320
چکیده

کانسار مولیبدن- مس شله‌بران در استان آذربایجان شرقی و در شمال‌ خاوری اهر جای دارد. کهن‌ترین سنگ‌های منطقه، واحدهای آندزیتی- داسیتی به سن پالئوسن- ائوسن هستند که توده‌های آذرین درونی نیمه‌ژرف الیگوسن به درون آنها نفوذ کرده‌اند. رگه- رگچه‌هایی از کوارتز- سولفید، کوارتز- اکسید و سولفید درون توده‌های پورفیری دیده می‌شوند که بافت داربستی آشکاری را به نمایش گذاشته‌اند. سه گونه دگرسانی درون‌زاد گرمابی دربردارندة پتاسیک، فیلیک و پروپیلیتیک در این توده‌ها نمود دارند. ترکیب توده‌های آذرین درونی الیگوسن در گسترة گرانیت، تونالیت تا میکرودیوریت پورفیری جای می‌گیرد. پلاژیوکلاز، پتاسیم‌فلدسپار، کوارتز، بیوتیت و هورنبلند از کانی‌های اصلی و  کلینوپیروکسن، آپاتیت، اسفن و زیرکن از کانی‌های فرعی آنها به‌شمار می‌روند. بافت بیشتر این سنگ‌ها گرانولار پورفیری تا پورفیرویید است و بافت پورفیریک نیز در آنها دیده می‌شود. ماگمای مولد این توده‌ها سرشت کالک‌آلکالن با پتاسیم بالا تا شوشونیتی دارد و ناهنجاری مثبت و آشکاری از LILE و نسبت بالایی از LREE/HREE نشان می‌دهد. این توده‌ها در جایگاه کمان آتشفشانی پسابرخوردی و کرانة فعال قاره‌ای جای‌گیری کرده‌اند.