شیمی کانی‏‌ها و دما –فشارسنجی توده‏های آذرین درونی مرزرود- نبی‌جان (جنوب‌باختری کلیبر، شمال‌باختری ایران)

نویسندگان

1 دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

2 دانشجوی دکتری (سنگ‌شناسی)، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

3 استاد، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران

doi
10.22108/ijp.2023.138455.1306
چکیده

توده‏های آذرین درونی نبی‌جان و مرزرود به سن الیگوسن در جنوب‌باختری شهرستان کلیبر، شمال‌باختری ایران و در پهنة البرز باختری- آذربایجان جای گرفته‌اند. توده‏های آذرین درونی منطقه درون سنگ‌های آتشفشانی- رسوبی کرتاسه تزریق شده‌اند. ترکیب سنگ‌شناسی توده‏‌های منطقة مرزرود گابرو- دیوریت و مونزوگرانیت و در منطقة نبی‌جان گابرو و گرانودیوریت است. بررسی شیمی کانی‏‌ها نشان می‏‌دهد ترکیب کلینوپیروکسن توده‏‌های مافیک منطقة نبی‌جان و مرزرود از نوع دیوپسید است. آمفیبول‏‌های هر دو منطقه در گروه کلسیک جای می‏‌گیرند. آمفیبول‏‌های توده گرانودیوریتی نبی‌جان از نوع اکتینولیت، گابرو نبی‌جان هورنبلند چرماکیتی و در مونزوگرانیت‏‌های منطقة مرزرود از نوع هورنبلند اکتینولیتی هستند. در بیوتیت‏‌های گابرودیوریت مرزرود نسبت 33/0Fe/(Fe+Mg)> است و از منیزیم سرشار هستند. ترکیب فلدسپار در تودة گابرودیوریتی مرزرود، آندزین و لابرادوریت، در مونزوگرانیت مرزرود، آندزین به‌همراه ارتوکلاز، درگرانودیوریت نبی‌جان، آندزین- الیگوکلاز و درگابروی نبی‌جان، لابرادوریت تا بیتونیت است‌. با بهره‌گیری از شیمی کانی‌های کلینوپیروکسن، آمفیبول، بیوتیت و فلدسپارها دما و فشار پیدایش گرانودیوریت نبی‌جان برابر با ℃677 و 7/0- 85/0 کیلوبار، گابرو نبی‏‌جان برابر با ℃992، مونزوگرانیت مرزرود برابر با ℃3/677 و 45/0- 5/0 کیلوبار به‌دست آمد. شیمی کانی‏‌های پیروکسن، بیوتیت و آمفیبول نشان می‌دهد توده‏های آذرین درونی منطقه به سری کالک‌آلکالن متعلق هستند و در محیط وابسته به فرورانش پدید آمده‌اند.