شیمی کانیها و دما –فشارسنجی تودههای آذرین درونی مرزرود- نبیجان (جنوبباختری کلیبر، شمالباختری ایران)
نویسندگان
1 دانشیار، گروه زمینشناسی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 دانشجوی دکتری (سنگشناسی)، گروه زمینشناسی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
3 استاد، گروه زمینشناسی، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
doi
10.22108/ijp.2023.138455.1306چکیده
تودههای آذرین درونی نبیجان و مرزرود به سن الیگوسن در جنوبباختری شهرستان کلیبر، شمالباختری ایران و در پهنة البرز باختری- آذربایجان جای گرفتهاند. تودههای آذرین درونی منطقه درون سنگهای آتشفشانی- رسوبی کرتاسه تزریق شدهاند. ترکیب سنگشناسی تودههای منطقة مرزرود گابرو- دیوریت و مونزوگرانیت و در منطقة نبیجان گابرو و گرانودیوریت است. بررسی شیمی کانیها نشان میدهد ترکیب کلینوپیروکسن تودههای مافیک منطقة نبیجان و مرزرود از نوع دیوپسید است. آمفیبولهای هر دو منطقه در گروه کلسیک جای میگیرند. آمفیبولهای توده گرانودیوریتی نبیجان از نوع اکتینولیت، گابرو نبیجان هورنبلند چرماکیتی و در مونزوگرانیتهای منطقة مرزرود از نوع هورنبلند اکتینولیتی هستند. در بیوتیتهای گابرودیوریت مرزرود نسبت 33/0Fe/(Fe+Mg)> است و از منیزیم سرشار هستند. ترکیب فلدسپار در تودة گابرودیوریتی مرزرود، آندزین و لابرادوریت، در مونزوگرانیت مرزرود، آندزین بههمراه ارتوکلاز، درگرانودیوریت نبیجان، آندزین- الیگوکلاز و درگابروی نبیجان، لابرادوریت تا بیتونیت است. با بهرهگیری از شیمی کانیهای کلینوپیروکسن، آمفیبول، بیوتیت و فلدسپارها دما و فشار پیدایش گرانودیوریت نبیجان برابر با ℃677 و 7/0- 85/0 کیلوبار، گابرو نبیجان برابر با ℃992، مونزوگرانیت مرزرود برابر با ℃3/677 و 45/0- 5/0 کیلوبار بهدست آمد. شیمی کانیهای پیروکسن، بیوتیت و آمفیبول نشان میدهد تودههای آذرین درونی منطقه به سری کالکآلکالن متعلق هستند و در محیط وابسته به فرورانش پدید آمدهاند.