سنگ‌نگاری و زمین‌شیمی سنگ‌های آتشفشانی در محدودة کانسار مس- طلای سیاهوکی: نمونه‌ای از کانسارهای همراه با سنگ میزبان شوشونیتی در شمال بم

نویسندگان

1 استادیار، گروه زمین‌شناسی اقتصادی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران،

2 استاد، گروه زمین‌شناسی اقتصادی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

3 دانشجوی دکتری، گروه زمین‌شناسی اقتصادی، دانشگاه تربیت مدرس، تهران، ایران

doi
10.22108/ijp.2024.141708.1335
چکیده

کانسار مس- طلای سیاهوکی در 50 کیلومتری شمال بم و در بخش جنوبی کمربند ماگمایی ارومیه- دختر جای گرفته است. بخش بزرگی از گسترة سیاهوکی از سنگ‌های آتشفشانی ائوسن و نهشته‌های کواترنری پوشیده شده است. واحدهای آتشفشانی ائوسن بیشتر با گدازه‌ها و توف‌های با ترکیب اسیدی تا حد واسط (ریولیت، داسیت و آندزیت) همراه با میان‌لایه‌هایی از گدازه‌های با ترکیب حد واسط تا بازیک (تراکی‌آندزیت، تراکی‌آندزیت بازالتی و آندزیت‌بازالتی) فراگرفته شده است. کانی‌سازی به‌صورت رگه‌- رگچه‌های کوارتز و کربنات در واحدهای کریستال‌توف داسیتی و لیتیک‌توف ‌آندزیتی رخ داده است. بر پایة داده‌های تجزیة شیمیایی، مقدار K2O (بیش از 26/4 درصدوزنی) و نسبت K2O/Na2O (بیشتر از 2) در نمونه‌های سنگ‌های آتشفشانی بالاست. همچنین، داده‌های تجزیة نمونه‌ها گویای نسبت کم Nb/Ti و ناهنجاری منفی عنصر Ti و نیز مقدار بالای نسبت‌هایK2O، Al2O3، P2O5 و LILE/HFSE هستند. ویژگی‌های زمین‌شیمیایی واحدهای آتشفشانی میزبان کانه‌زایی مس- طلا در کانسار سیاهوکی نشان می‌دهد این کانسار در یک محیط کمان آتشفشانی قاره‌ای پدید آمده است و با سنگ‌های با سرشت شوشونیتی ارتباط زایشی نزدیکی نشان می‌دهند.