بررسی تطبیقی نفوذ اقتصادی در چهارچوب منویات مقام معظم رهبری(مدظله) و دانش اطلاعاتی-امنیتی

نویسندگان

1 دانشجوی مقطع دکتری رشتة علوم اقتصادی، عضو گروه مطالعات اقتصادی معاونت پژوهش و فناوری دانشگاه امام صادق(ع)

2 استادیار دانشگاه امام باقر(ع)

3 مدرس دانشگاه و پژوهشگر، کارشناس ارشد مدیریت

doi
چکیده

باتوجه‌به اهمیت مقولة مقابله با دشمنان نظام اسلامی در حوزة خطیری چون اقتصاد که چندین سال است تحت عنوان جنگ اقتصادی مورد توجه رهبر انقلاب(مدظله) قرار گرفته، مقالة حاضر که از نوع پژوهش‏های کاربردی است، داده‏های موردنیاز در آن را به روش اکتشافی گردآوری کرده است. این مقاله ابتدا با روش تحلیل محتوا و تحلیل گفتمان، چهارچوب موضوع را مبتنی بر منویات رهبر معظم انقلاب(مدظله) استخراج می‏کند. در ادامه و پس از استخراج الگو با روش توصیفی-تحلیلی و باتوجه‌به ادبیات علمی در حوزة اطلاعات اقتصادی، به این نکته توجه می‏شود که مبتنی بر این ادبیات، استفاده از راهبرد قدرت به شکل‌گیری روشی نرم انجامیده است که از آن برای تحمیل راهبردی استفاده می‌شود که به تحقق برخی اهداف کنترل تجاری یا اقتصادی می‌انجامد. درواقع، نفوذ راهبردی اقتصادی، راهبردی قدرت‌محور است که از ابزارهایی متعدد بهره می‌برد. به‌عبارت‌دیگر، نفوذ راهبردی اقتصادی را باید ترکیبی از عملکردهای مستقیم و غیرمستقیم و آشکار و نهان دانست که اشخاص، گروه‌ها و سازمان‌های اقتصادی یا بخش‏های اقتصادی دولت‌ها را هدف قرار می‌دهند و در پی تقویت اعتبار و نفوذ و هدایت تصمیم‌ها در جهت دلخواه‌اند.  یافته‏ های پژوهش حاکی از آن است که مبتنی بر مطالعة تطبیقی دانش اطلاعاتی و منویات رهبر معظم انقلاب، فصل مشترک بین این دو حوزة مطالعاتی در حوزة نفوذ این نکته است که تغییر در باور، رفتارها و هدایت آنها در جهت دلخواه مدنظر است و لذا مفهوم جدید «نفوذ راهبردی اقتصادی» با اقسام آن قابلیت بازتعریف پیدا کرد. در قالب این مطالعة تطبیقی، نفوذ راهبردی اقتصادی به دو قسم نفوذ راهبردی موردی و جریانی قابل تقسیم است که ماحصل پژوهش حاضر اولویت‏ و رتبه‏بندی موارد شش‏گانة نفوذ راهبردی اقتصادی شامل نفوذ در نیروهای فعال و تصمیم‏‏ساز و تصمیم‏گیر اقتصادی، تضعیف پایه‏های اقتصادی و اختلال در آن، تمرکز بر عدم استقلال و ایجاد وابستگی، ایجاد انحراف در مدیریت اقتصادی و سبک زندگی، تحریم اقتصادی و جاسوسی اقتصادی، و به‌این‌ترتیب و حسب ویژگی‏ها و نوع آن اعم از موردی، جریانی، موردی / جریانی و درنهایت ارائة توصیه‏های سیاستی در حوزة مقابله با نفوذ راهبردی اقتصادی است.