بررسی تحول دگرگونی شیست‌های نئوپروتروزوییک بالایی - کامبرین پایینی شمال‌باختری سروجهان ( نوار سلطانیه، شمال‌باختری ایران) با استفاده از نمودارهای تعادلی فازی

نویسندگان

1 دانشیار، گروه زمین‏‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران

2 استادیار، گروه زمین‏‌شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

3 دکتری، گروه زمین‏‌شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

doi
10.22108/ijp.2023.138284.1304
چکیده

در شمال‏‌باختری سروجهان، از بالاآمدگی سلطانیه در شمال‏‌باختری ایران، شیست‏‌های نئوپروتروزوییک بالایی - کامبرین زیرین در آن رخداد دارند. بررسی‏‌های ریزساختارها نشان می‏‌دهند شیست‏‌های یادشده در سه مرحلة دگرریختی (D1، D2 و D3) و دو مرحلة دگرگونی (M1 و M2) پدید آمده‏‌اند. دگرگونی M1، همزمان با D1 رخ داده است و همتافت کانیایی گارنت + استارولیت + بیوتیت + مسکویت + کلریت + کوارتز + پلاژیوکلاز را پدید آورده است. دگرگونی M2 به‏‌صورت پسرونده همزمان با فاز دگرریختی D2 روی داده است و تبلور کانی‏‌های کلریت، بیوتیت، مسکوویت و کوارتز را به‌دنبال داشته است. فاز D3 که به‏‌صورت ریزچین روی فابریک قدیمی‌تر (برگوارگی S2) گسترش یافته، با فاز دگرگونی همراه نبوده است. نمودارهای تعادلی فازی به‌دست‌آمده و نتایج دما-فشارسنجی نشان می‏‌دهند دگرگونی M1 در بازة دمایی 550 تا 650 درجة سانتیگراد و فشارهای 5 تا 7 کیلوبار و دگرگونی M2 در دماهای کمتر از 500 درجة سانتیگراد و فشارهای کمتر از 5 کیلوبار رخ داده‏‌اند. الگوی ساعت‌گرد مسیر فشار-دمای به‌دست‌آمده برای این شیست‏‌ها نشان‌دهندة تحولات دگرگونی و زمین‏‌ساختی در محیطی برخوردی است. همچنین، نمودارهای فازی آشکار کردند محتوای بالای آهن سنگ مادر و محتوای کم کربن‏‌دی‏‌اکسید در سیال دگرگونی نقش بسزایی در پایداری همتافت کانی‏‌های گارنت + استارولیت + بیوتیت در این سنگ‏‌ها داشته‏‌اند.