بررسی تحول دگرگونی شیستهای نئوپروتروزوییک بالایی - کامبرین پایینی شمالباختری سروجهان ( نوار سلطانیه، شمالباختری ایران) با استفاده از نمودارهای تعادلی فازی
نویسندگان
1 دانشیار، گروه زمینشناسی، دانشکده علوم، دانشگاه زنجان، زنجان، ایران
2 استادیار، گروه زمینشناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
3 دکتری، گروه زمینشناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران
doi
10.22108/ijp.2023.138284.1304چکیده
در شمالباختری سروجهان، از بالاآمدگی سلطانیه در شمالباختری ایران، شیستهای نئوپروتروزوییک بالایی - کامبرین زیرین در آن رخداد دارند. بررسیهای ریزساختارها نشان میدهند شیستهای یادشده در سه مرحلة دگرریختی (D1، D2 و D3) و دو مرحلة دگرگونی (M1 و M2) پدید آمدهاند. دگرگونی M1، همزمان با D1 رخ داده است و همتافت کانیایی گارنت + استارولیت + بیوتیت + مسکویت + کلریت + کوارتز + پلاژیوکلاز را پدید آورده است. دگرگونی M2 بهصورت پسرونده همزمان با فاز دگرریختی D2 روی داده است و تبلور کانیهای کلریت، بیوتیت، مسکوویت و کوارتز را بهدنبال داشته است. فاز D3 که بهصورت ریزچین روی فابریک قدیمیتر (برگوارگی S2) گسترش یافته، با فاز دگرگونی همراه نبوده است. نمودارهای تعادلی فازی بهدستآمده و نتایج دما-فشارسنجی نشان میدهند دگرگونی M1 در بازة دمایی 550 تا 650 درجة سانتیگراد و فشارهای 5 تا 7 کیلوبار و دگرگونی M2 در دماهای کمتر از 500 درجة سانتیگراد و فشارهای کمتر از 5 کیلوبار رخ دادهاند. الگوی ساعتگرد مسیر فشار-دمای بهدستآمده برای این شیستها نشاندهندة تحولات دگرگونی و زمینساختی در محیطی برخوردی است. همچنین، نمودارهای فازی آشکار کردند محتوای بالای آهن سنگ مادر و محتوای کم کربندیاکسید در سیال دگرگونی نقش بسزایی در پایداری همتافت کانیهای گارنت + استارولیت + بیوتیت در این سنگها داشتهاند.