فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

دماوند آتشفشان چینه‌ای خاموشی در کمربند ماگمایی البرز در شمال ایران است که با مخروطی مرکب (بیش از 400 کیلومترمربع) روی پوستة نسبتاً ستبر رشته کوه البرز (58-67 کیلومتر) در فلات ایران جای ‏‌گرفته است و مرتفع‌ترین کوه (5671 متر) در خاورمیانه و جنوب آسیا به‌شمار می‌رود. تکاپوی‌های آتشفشان دماوند با خروج حجم‌های کوچک و مجزایی از روانه‌های مافیک (تفریت، بازانیت، تراکی بازالت و آلکالی‌الیوین‌بازالت‌) نزدیک به 1.8 میلیون سال پیش آغاز‏‌شده است و تا 600 هزار سال پیش با فوران‌ گدازه‌های حد واسط تا اسیدی (تراکی‌آندزیت، تراکی‌داسیت و تراکیت) ادامه یافته است. بر پایة تجزیه نقطه‌ای کانی‌های سازندة این گدازه‌ها، ترکیب پلاژیوکلاز (An31-58)، آندزین تا لابرادوریت و فلدسپار (Or32-65) سانیدین و انورتوکلاز است، میکای فلوگوپیت (Fe2+/(Fe2++Mg)<0.3)، کلینوپیروکسنِ اوژیت (Wo42-45 En42-47 Fs10-13) و دیوپسید (Wo46-48En43-46Fs8-10) و کانی‏‌های تیره تیتانومگنتیت است. با محاسبات زمین‌دمافشارسنجی، تبلور فلوگوپیت‌ها در دمای 843 تا 819 درجة سانتیگراد و فشار 6 تا 0.63 کیلوبار و کلینوپیروکسن‌ها در دمای نزدیک به 1200 درجة سانتیگراد و فشار 10 تا 6 کیلو بار روی داده است‏‌.