فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کانسار طلای داشکسن با ذخیرة‏‏‌ اکسیدی 52 میلیون تن و میانگین عیار‏‌ِ 77/1 گرم بر تن طلا، در میزبان داسیت/ریوداسیت پورفیری و برش‏‏‌های داسیتی میوسن میانی، در باختر ایران تشکیل شده است. کوارتز، فلدسپار، هورنبلند و بیوتیت از کانی‏‏‌های اصلی آن هستند و در بیشتر بخش‏‏‌ها دگرسان شده‏‏‌اند. این کانسار با گذار از سامانة پورفیری به اپی‏‏‌ترمال با حضور تورمالین در دگرسانی‏‏‌های فیلیک و سیلیسی، همراه با رگه‏‏‌های طلادار شناخته می‏‏‌شود. تورمالین در کانسار داشکسن با بافت‏‏‌های افشان، رگه/رگچه و برشی رخ داده است و در بررسی‌های سنگ‌نگاری به شکل‏‏‌های سوزنی (نوع اول)، شعاعی (نوع دوم) و تیغه‏‏‌ایِ کشیده (نوع سوم) دیده می‏‏‌شود. ترکیب شیمیایی سه نوع تورمالین روی نمودارهای مختلف نشان می‌دهد تورمالین‌ها‌ می‌توانند نمایندة ماهیت و تحولات سیال کانه‏‏‌ساز باشند. برپایة تجزیه‏‏‌های ریزکاو الکترونی، تورمالین‏‏‌های‏‏‌ نوع اول و سوم ترکیب دراویت و نوع دوم دراویت مایل به شورل دارند و هر سه نوع در گروه قلیایی دسته‏‏‌بندی می‏‏‌شوند. تورمالین‏‏‌های نوع سوم برخلاف تورمالین‏‏‌های دو نوع دیگر، منطقه‏‏‌بندی ضعیفی نشان می‏‏‌دهند و مقدارهای بالاتری از ‌عنصرهای Na، K، Fe و Mg و مقدار کمتری از Ca دارند. روی نمودار سه‏‏‌تایی Fetot-Ca-Mg در جایگاه متاپسامیت و متاپلیت‏‏‌های فقیر از کلسیم و سنگ‏‌های کوارتز- تورمالینی جای می‏‏‌گیرند. نسبت بالاتر Fe/(Fe+Mg) در انواع یک و دو نشان‏‌دهندة خاستگاه ماگمایی- گرمابی آنهاست؛ اما این نسبت‏‏‌ در تورمالین‏‏‌های نوع سوم متفاوت است و به شرایط گرمابی گرایش دارد. بررسی‌های سیال‌های درگیر روی رگه‏‏‌های کوارتز- تورمالین- پیریت، گویای شوری از 9/15 تا 8/16 درصدوزنی معادل نمک طعام و دمای همگن‏‏‌شدن از 185 تا 254 درجة سانتیگراد است. شواهد این پژوهش نشان می‏‏‌دهد رگة کوارتز- تورمالین- پیریت در کانسار داشکسن مؤثر از وجود سامانه‌ای گسلی و در پی تغییرات فیزیکوشیمیایی سیال کانه‏‏‌ساز در شرایط فشارزدایی و احتمالاً ترکیب با آب‏‏‌های جوی کم ژرفا پدید آمده است.