شیمی کانی‏‌ها و دما-فشارسنجی هالة دگرگونی دیوریت دوربه، جنوب ارومیه

نویسندگان

1 دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

2 دانشیار، گروه زمین‌شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه گلستان، گرگان، ایران

doi
10.22108/ijp.2023.137037.1295
چکیده

بررسی پاراژنزها، ترکیب کانی‏‌‏‌ها و نیز برآورد دما- فشار در هالة دگرگونی اطراف تودة آذرین درونی دوربه در جنوب ارومیه، پهنة سنندج-سیرجان، موضوع این نوشتار است. این توده دارای آمفیبول، پلاژیوکلاز، کلینوپیروکسن، بخشی از کمپلکس آذرین درونی ارومیه (UPC) است که با ترکیب دیوریتی و سن کرتاسه پسین درون سنگ‌های رسوبی رسی و کربناته پالئوزوییک نفوذ کرده و آنها را دچار دگرگونی همبری کرده است. هالة دگرگونی در بخش متاپلیتی، پاراژنز‏‌های جالبی را به‌علت ترکیب استثنایی سرشار از آهن سنگ‌مادر به نمایش گذاشته است. کانی‏‌های دیده‌شده در هورنفلس‏‌‏‌های هالة دوربه عبارتند از: کلریت+کلریتویید+گارنت+آلومینوسیلیکات‌ها+اسپینل+کانه‏‌‏‌های کدر، به‌همراه اندکی کوارتز در زمینة سنگ. بررسی‌ شیمی کانی‌ها نشان داد کلریت از نوع آهن‏‌دار با ترکیب رپیدولیت تا برونسوگیت، کلریتویید از نوع آهن‏‌دار، گارنت آلماندینی، اسپینل هرسی‏‌نایتی و کانی‏‌‏‌های کدر از نوع ایلمنیت هستند که این ویژگی‌ها با محتوای سرشار از آهن سنگ مادر همخوانی دارد. الگوی منطقه‏‌بندی خاصی در دانه‏‌‏‌های گارنت متاپلیت‏‌ها دیده نمی‌شود. همچنین، میان محتوای Si با عنصرهای آهن، منیزیم، تیتانیم و کروم در ساختمان کلریت و آلومینوسیلیکات رابطة عکس وجود دارد. شرایط دگرگونی برای هالة دوربه به روش قطع تعادل‏‌ها با نرم‏‌افزار THERMOCALC نزدیک به 7+570 درجة سانتیگراد در 2/0+8/2 کیلوبار فشار برآورد شده است.