فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

محدودة کهدلان در جنوب‏‌باختری سرابِ استان آذربایجان شرقی در شمال‏‌باختری ایران جای دارد. از دیدگاه زمین‏‌ساختی، این محدوده در بخش شمالی پهنة ارومیه- دختر و بخشی از کمربند فلززایی تارم - هشتجین به‌شمار می‌رود. در محدودة کهدلان توده‏‌های گرانیتوییدی الیگوسن شامل سینیت، کوارتزسینیت و مونزوسینیت درون واحدهای آتشفشانی نفوذ کرده‏‌اند که عموماً شامل سنگ‏‌های آذرآواری و آتشفشانی ائوسن بالایی (بازالت، آندزی‏‌بازالت، آندزیت و تراکیت با بافت غالب پورفیریتیک) هستند. برپایة شواهد زمین‏‌شیمیایی، سرشت این سنگ‏‌های آتشفشانی، کالک‏‌آلکالن پتاسیم بالا تا شوشونیتی است. سرشت توده‏‌های آذرین درونی محدوده نیز شوشونیتی و از نوع I (مگنتیتی) است. در این گرانیتوییدها، نمودارهای عنکبوتی بهنجارشده به ترکیب کندریت، غنی‏‌شدگی شدید LREE نسبت به HREE را نشان می‏‌دهند. سنگ‏‌های درونی کهدلان با نسبت (La/Yb)n برابربا 05/4 تا 17/23، نسبت Eu/Eu* برابربا 32/0 تا 65/2 (میانگین: 8/0) محدوده‏‌ای متفاوت از کانسارهای مس پورفیری را نشان می‏‌دهند. محیط زمین‏‌ساختی این توده‏‌های آذرین درونی در محدودة مرزهای قاره‏‌ای فعال است. دگرسانی‏‌هایِ کربناتی‏‌شدن، سیلیسی‏‌شدن و هماتیتی‏‌شدن به‏‌صورت فراگیر در سنگ‏‌های محدوده دیده می‏‌شوند. کوارتزسینیت میزبان اصلی کانه‏‌زایی مس است و کانه‏‌های فلزی اولیه شامل کالکوپیریت و بورنیت هستند که عموماً با کانی‏‌های ثانویة مس مانند کالکوسیت، کوولیت و مالاکیت جانشین شده‏‌اند. بافت‏‌های پراکنده‏‌دانه، پرکنندة فضای خالی، جانشینی و برشی از بافت‏‌های رایج کانه‏‌زایی در این سنگ‌ها هستند. شواهد اولیة کانی‏‌شناسی و زمین‏‌شیمی نشان می‏‌دهند حضور کانی‏‌سازی مس در محدوده کهدلان محتمل است.