فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

توده‌های آذرین ‌بررسی‌شده در جنوب بهشهر، در خاور استان مازندران رخنمون دارند و بخشی از پهنة زمین‌ساختی البرز میانی-خاوری به‌شمار می‌روند. برپایة بررسی‌های سنگ‌نگاری و داده‌های زمین‌شیمیایی، این سنگ‌های آذرین گابرو، مونزوگابرو و سینوگابرو و معادل درونیِ بازالت و بازالت‌های ساب‌آلکالن هستند. نمونه‌های بررسی‌شده دچار درجات پایین دگرگونی شده‌اند. سنگ‌نگاری متاگابروهای نشان می‌دهد سنگ از کانی‌های اصلیِ پیروکسن، پلاژیوکلاز، آمفیبول و آلکالی‌فلدسپار، کانی‌های فرعیِ هورنبلند، آپاتیت، تیتانیت، گارنت، زنوتایم و ترمولیت-اکتینولیت و کانی‌های ثانویة کلسیت و سرسیت ساخته شده است. بافت غالب این سنگ‌ها نماتوبلاستیک، گرانوبلاستیک تا پورفیروبلاستیک و پویی‌کیلیتیک است. غنی‌شدگی LREE در برابر HREE و نیز غنی‌شدگی LILE در برابر HFSE نشان‌دهندة آلایش ماگمای اولیه این سنگ‌ها با پوستة قاره‌ای و درجات کم ذوب‌بخشی در خاستگاه هستند. سنگ مادر دگرگونیِ نمونه‌ها در محدودة ترکیبیِ کالک‌آلکالن و آلکالن جای دارد. از این‌رو، دو سناریوی مختلف از دیدگاه جایگاه زمین‌ساختی در موقعیت‌های ماگماتیسم درون‌صفحه‌ای قاره‌ای و ماگماتیسم کمان حاشیة قاره‌ای مرتبط با پهنه‌های فرورانشی را برای تاریخچة زمین‌شناسی توده‌های آذرین درونی دگرگون‌شده در منطقة بهشهر و خاور مازندران پیشنهاد می‌شود. داده‌های گردآوری‌شده در این پژوهش نشان می‌دهند ماگمای اولیه از گوة فرورانشی برخاسته است که سیال‌های ژرف پوسته‌ای به‌شدت آن را متحول کرده‌اند.