فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

رخداد تورمالین در دو منطقه در شمال گلپایگان دیده می‏‌شود. در منطقة نخست در باختر مزرعة اوچستان، تورمالین درون تودة متبلور به‌صورت نیمه‌شکل‏‌دار (Gt)، در همبریِ آمفیبول‏‌شیست به‌صورت شکل‌دار (At) و در همبریِ میکا‏‌شیست به‌صورت اسفنجی (Mt) دیده می‏‌شود. در منطقة دوم، در شمال روستای اسفاجرد، تورمالین درون مرمر (Ct) است. تورمالین‏‌های نوع Gt با ترکیب شورل Fe# بالای 93/0 دارند و خاستگاه آنها ماگمایی است. این تورمالین‌ها با گرانیتوییدهای فقیر از Li سازگار هستند. هر دو دسته تورمالین‏‌های نوع Mt و تورمالین‏‌های نوع At به‌ترتیب با ترکیب دراویت و شورل- دراویت، خاستگاه گرمابی و سازگار با سنگ‏‌های متاپسامیت‏‌ها و متاپلیت‏‌های فقیر از Ca دارند. تورمالین‏‌های نوع Ct ترکیب دراویت دارند و با Fe# کمتر از 6/0 با متاپسامیت‏‌ها و متاپلیت‏‌های فقیر از Ca سازگاری دارند و با یک فاز اشباع از Al همزیست هستند. حضور تورمالین نوع Ct در کنار بیوتیت‏‌هایی با آثار خوردگی و حضور کانی های ثانویه در سنگ و همچنین، تفاوت در دماسنجی، نشان‌دهندة پیدایش تورمالین در دمای کمتر در اثر واکنش سیال‌های بور‏‌دار با بیوتیت است. در پیدایش این تورمالین‏‌ها سیال‌های ناشی از دگرگونی پیشروندة میکاشیست‏‌ها و سیال‌های تأخیری- گرمابی برخاسته از ماگمای آلکالی‌سینیت نقش داشته‌اند.