فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

منطقۀ بررسی‌شده در شمال‌خاوری استان اصفهان، شمال‌باختری نایین و در بخش میانی پهنة ماگمایی ارومیه- دختر جای دارد. در این محدوده، رخنمون‏‌‌های بسیاری از گدازه‌‌های آتشفشانی ترشیری به‌همراه نهشته‏‌‌های آذرآواری متشکل از توف، برش و ایگنمبریت یافت می‌شوند. در مناطق اکتشافی چکاد، صفافولاد و مهراندو، گدازه‌‌های آتشفشانی شامل بازالت و آندزیت‌ بازالت و دایک‌های مافیک با ترکیب دیاباز و دلریت هستند. از دیدگاه زمین‏‌شناسی، در این مناطق، سنگ‌های بازالت و آندزیت‌ بازالت با سن ائوسن در حجم بسیاری یافت می‏‌شوند و نقش مهمی در سنگ میزبان کانی‏‌سازی مس دارند. کانه‏‌زایی در این واحد‏‌ها، بیشتر به شکل اکسید (مالاکیت و آزوریت) در میان دگرسانی پروپلیتیک و کمتر سیلیسی و آرژیلیک، در امتداد و در محل برخورد گسل‏‌‌ها و شکستگی‏‌‌ها رخ می‏‌دهد. بر پایة بررسی‏‌‌های میکروسکوپی، بافت اصلی سنگ‌های آتشفشانی، پورفیری با زمینۀ میکرولیتی است و از درشت ‌بلور‌های پلاژیوکلاز و کلینوپیروکسن ساخته شده‏‌اند. برپایۀ نمودار‏‌‌های زمین‏‌ شیمیایی، سنگ‌های آتشفشانی در محدودۀ سری ماگمایی کالک‏‌آلکالن جای دارند. این نمونه‏‌‌ها غنی‌شدگی در عنصر‌های خاکی کمیاب سبک (LREE) و عنصر‌های لیتوفیل بزرگ یون (LILE) و تهی‌شدگی در عنصر‌های با میدان پایداری بالا (HFSE) نشان می‏‌دهند که نشان‌دهندة ماگماتیسم کمان‏‌‌های آتشفشانی مرتبط با پهنۀ فرورانش است. یافته‏‌‌های به‌دست‌آمده از بررسی‏‌‌های زمین‏‌شیمیایی نشان می‏‌دهند ماگمای مادر سنگ‌های آتشفشانی شمال‌باختری نایین از ذوب‌بخشی 5 تا 10 درصدی یک خاستگاه گوشته‌ای گارنت لرزولیتی در یک محیط حاشیة فعال قاره‌ای پدید آمده‏‌ است. این خاستگاه گوشته‌ای تحت‌تأثیر سیال‏‌‌ها و رسوب‏‌‌های حاصل از تختة فرورانده دگرنهاد ‌شده است.