زمینشیمی و خاستگاه زمینساختی تودههای گابرویی جنوب رامسر، باختر استان مازندران: شاهدی بر ماگماتیسم جزیرههای اقیانوسی
نویسندگان
1 دانشجوی دکترای تخصصی، گروه زمینشناسی، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران
2 استادیار، گروه زمینشناسی، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران
3 استادیار، گروه زمینشناسی، واحد لاهیجان، دانشگاه آزاد اسلامی، لاهیجان، ایران
doi
10.22108/ijp.2022.129642.1240چکیده
گابروهای تودهای منطقة بررسیشده بهصورت چند تودة کوچک و درون سنگهای ژوراسیک در بخشهای جنوبی شهرستان رامسر و در امتداد جادة جواهرده رخنمون دارند. گابروهای بررسیشده در نمونة دستی سنگهایی به رنگ سبز تیره تا سیاهرنگی هستند. برپایة بررسیهای سنگنگاری، پلاژیوکلاز و کلینوپیروکسن± الیوین از کانیهای اصلی این سنگها هستند. بافتهای شاخص آنها سابافیتیک و اینترگرانولار هستند. ویژگیهای زمینشیمیایی گابروهای جنوب رامسر نشاندهندة سرشت تولهایتی آنهاست. نمونههای بررسیشده روی نمودارهای عنکبوتی بهنجارشده به ترکیب کندریت، گوشتة اولیه و مورب عادی از عنصرهای خاکی کمیاب سبک غنیشدگی دارند و روندی مشابه با روند بازالت جزیرههای اقیانوسی (OIB) نشان میدهند. روی نمودار بهنجارشده به ترکیب گوشتة اولیه از عنصرهای Th، Nb، Zr و Rb آنومالی منفی نشان میدهند. این نمونهها از ذوببخشی10-20 درصدی اسپینل لرزولیت گارنتدار در ژرفای 80 تا 100 کیلومتری پدید آمدهاند. برپایة نمودارهای زمینساختی، این گابروهای از نوع گابروهای تولهایتی جزیرههای اقیانوسی (OIT) بهشمار میروند. الگوی تکتونوماگمایی پیشنهادی (الگوی پشته- فرورانش) نشاندهندة پیدایش گابروهای بررسیشده در بخش مرکزی یک تنورة اقیانوسی در محیط فرافرورانشی نئوتتیسی است. برپایة این الگو، فرورانش پشتة میاناقیانوسی جوان (اقیانوس جنوب دریای خزر بهسوی جنوب) به زیر پوستة قارهای، پیدایش پنجرة سنگکرهای و نفوذ مذابهای داغ سستکرهای به شکل تنورة اقیانوسی را بهدنبال داشته است.