سنگزایی و جایگاه زمینساختی تودههای آذرین درونی متاآلومین غنی از پتاسیم آفتابرو-قلیچکندی (جنوب بویینزهرا): شواهدی از دادههای ایزوتوپی Sr-Nd
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
2 استادیار، دانشگاه علوم زمین باختر استرالیا، پرت، استرالیا
3 استاد، دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
4 استاد، گروه علوم زمین، واحد تحقیقات ژئوبیوتکنولوژی، دانشگاه آویرا، آویرا، پرتقال
5 استاد، گروه زمین شناسی و مرکز تحقیقات مواد معدنی باختر کشور، مشهد، ایران؛ دانشکده علوم، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران
6 دکتری، گروه پترولوژی و زمینشناسی اقتصادی، سازمان زمینشناسی دانمارک و گرینلند، کپنهاگ، دانمارک
doi
10.22108/ijp.2022.131652.1259چکیده
تودههای آذرین درونی آفتابرو و قلیچکندی در 40 کیلومتری جنوبباختری بویینزهرا از توابع استان قزوین جای دارند و در کمان ماگمایی ارومیه- دختر از پهنة ساختاری ایران مرکزی رخنمون پیدا کردهاند. این تودههای متآلومین ترکیب حد واسط با سرشت کالکآلکالن پتاسیم بالا تا شوشونیتی نشان میدهند. این سنگها بیشتر از جنس کوارتز-مونزونیت هستند و در سنگهای آتشفشانی و آذرآواری ائوسن تزریق شدهاند. برپایة دادههای زمینشیمیایی، غنیشدگی از عنصرهای LREE نسبت به HREE و LILE نسبت به HFSE و کاهش شدید مقدار Nb، Ti و P و افزایش Pb نشانة پیدایش ماگما در پهنه فرورانشی حاشیة قارهای است. در نمونههای منطقة آفتابرو مقدار εNd برابربا 1/4+ تا 3/2+ و نسبت ایزوتوپی 87Sr/86Sr برابربا 7047/0 تا 7051/0 است؛ اما در نمونههای قلیچکندی مقدار εNd (2/1- تا 2/3-) کمتر و نسبت ایزوتوپی87Sr/86Sr برابربا 7061/0 تا 7063/0 است. سن مدل (TDM2) برای تودة آذرین درونی آفتابرو برابربا 492/0 تا 635/0 میلیارد سال پیش است؛ اما برای قلیچکندی برابربا 919/0 تا 07/1میلیارد سال پیش است. دادههای زمینشیمیایی تودة آذرین درونی آفتابرو بهخوبی گویای خاستگاه گوشتهای متاثر از سیالهای رهاشده از صفحة فرورانشی هستند؛ اما این دادهها برای تودة آذرین درونی قلیجکندی نشاندهندة اختلاط هیپربولیک یک قطب ماگمای مافیک جدایشیافته از گوشته با یک قطب فلسیک و یا هضم سنگهای پوستة قارهای نوپروتروزوییک در جایگاه فرورانشی هستند.