سنگنگاری، زمینشیمی و سنگزایی سنگهای بازالتی منطقة علیآباد گروس بهعنوان بخشی از مجموعة افیولیتی صحنه- هرسین (خاور کرمانشاه)
نویسندگان
1 دکتری، گروه زمینشناسی، دانشکده علومزمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
2 دانشیار، گروه زمینشناسی، دانشکده علومپایه، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران
3 استاد، گروه زمینشناسی، دانشکده علومپایه، دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران
4 استاد، گروه زمینشناسی، دانشکده علومزمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران
doi
10.22108/ijp.2021.125052.1203چکیده
در این بررسی با بهرهگیری از مشاهدات صحرایی، سنگنگاری و نیز دادههای بهدستآمده از تجزیة زمینشیمیایی سنگ کل (XRF و ICP-MS) به بررسی سنگهای آتشفشانی منطقة علیآباد گروس در جنوب صحنه پرداخته شده است. این سنگهای آتشفشانی بخشی از مجموعة افیولیتی محدودة صحنه- هرسین (کرتاسة پسین تا ائوسن پسین) هستند و بهصورت بالشی و تودهای دیده میشوند. از دیدگاه سنگنگاری این سنگها ترکیب بازالتی دارند و بافتهای غالب در آنها پورفیریتیک و گلومروپورفیریتیک هستند. این سنگها سرشت ماگمایی تولهایتی دارند. همچنین، الگوی پراکندگی عنصرهای خاکی کمیاب و الگوی پراکندگی عنصرهای فرعی و کمیاب و نیز جایگاه نمونههای بررسیشده در نمودارهای تمایز انواع سنگهای بازالتی با ویژگیهای زمینشیمیایی مختلف گویای شباهت آنها به سنگهای بازالتی پشتههای میاناقیانوسی مرتبط با پلومهای گوشتهای (P-MORB) هستند. ماگمای مادر این سنگها میتواند در پی ذوببخشی کم (کمتر از 3 درصد) خاستگاه پریدوتیتی اسپینلدار پدیدآمده باشد. در مقایسه با سنگهای بازالتی منطقة علیآباد گروس، دیگر رخنمونهای سنگهای آتشفشانی در گسترة مجموعة افیولیتی محدودة صحنه- هرسین ویژگیهای زمینشیمیایی سنگهای بازالتی پشتههای میاناقیانوسی وابسته به پلومهای گوشتهای (P-MORB)، سنگهای بازالتی پشتههای میاناقیانوسی غنیشده (E-MORB) و نیز سنگهای بازالتی درون صفحهای (WPB) را نشان میدهند.