فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

کانسار آهن- مس احمدآباد در شمال‏‌خاوری سمنان و در فاصلة پهنة‏‌ ساختاری البرز تا ایران مرکزی جای دارد. سنگ‏‌های آتشفشانی سنوزوییک با ترکیب داسیت، آندزیت، تراکی‌آندزیت، آندزیت‌بازالتی و بازالت و سنگ‏‌های آذرآواری شامل توف‏‌های سبز تا خاکستری و توف‏‌های اسیدی با میان‏‌لایه‏‌هایی از شیل، ماسه‏‌سنگ و کنگلومرا از سنگ‏‌های رخنمون‌یافته در این محدوده هستند. توده‏‌های آذرین درونی با سرشت مونزونیتی و مونزودیوریتی و به مقدار کمتر گرانودیوریت و گرانیت درون دیگر واحدهای منطقه نفوذ کرده‏‌اند. بافت غالب در این توده‏‌ها، پورفیرویید و گرانولار است و پلاژیوکلاز، آلکالی‌فلدسپار و کوارتز از کانی‏‌های اصلی سازندة آنها هستند. بافت غالب واحدهای آتشفشانی پورفیریتیک است و کانی‏‌های پلاژیوکلاز، آلکالی‌فلدسپار، کوارتز، آمفیبول و پیروکسن از مهم‏‌ترین سازنده‏‌های آنها هستند. سن‏‌سنجی تودۀ مونزودیوریتی به روش U-Pb برای کانی زیرکن، سن 10/0±76/51 میلیون سال پیش معادل ائوسن آغازین را برای این توده نشان می‏‌دهد. تجزیۀ شیمیایی سنگ کل نشان داد این توده‏‌های آذرین درونی سرشت کالک‏‌آلکالن دارند و از نوع I و متاآلومینوس هستند و با کمان‏‌های آتشفشانی حاشیۀ فعال قاره‏‌ای وابسته به پهنة فرورانش مرتبط هستند. غنی‏‌شدگی عنصرهای LREE نسبت به عنصرهای HREE و غنی‏‌شدگی عنصرهای LILE (Ba، K، Sr و Th) نسبت به HFSE (Ti) نشان‌دهندة پیدایش ماگما در پهنۀ فرورانش است. روند موازی تغییرات عنصرهای خاکی کمیاب در نمونه‏‌ها و آنومالی مثبت Pb نشان‌دهندة خاستگاه ذوب گوۀ گوشته‏‌ای متاسوماتیک با سیال‌های آزادشده از صفحۀ فرورونده است. ‌ذوب‌بخشی همراه با آلایش پوسته‏‌ای، در پیدایش ماگمای سازندۀ سنگ‏‌های آذرین منطقه نقش بنیادین داشته‏‌اند.