فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

مناطق بررسی‏‌شده در شمال‏‌خاوری اصفهان، شامل واحدهای رسوبی، دگرگونی (هورنفلس، مرمر و اسکارن) و آذرین (گرانودیوریت، مونزوگرانیت، تونالیت) هستند. کانی‏‌های اصلی شامل پلاژیوکلاز، ارتوکلاز، کوارتز، هورنبلند و بیوتیت به‏‌همراه کانی‏‌های فرعی اسفن، زیر‏‌کن، تورمالین و کانی‏‌های کدر هستند. تورمالین‏‌های مناطق بررسی‏‌شده که تأخیری و ناشی از فرایند متاسوماتیسم هستند بیشتر در شکستگی‏‌های سنگ دیده می‏‌شوند. تورمالین‏‌ها به‏‌صورت بلورهای ریز و سوزنی پراکنده در مقطع و یا به‏‌صورت تورمالین‏‌های سبز رنگی دیده می‌شوند که به‏‌صورت بخشی جایگزین فلدسپار شده‌اند. این کانی در مرحله پنومالیتیک با ورود بور در فضاهای خالی یا شکستگی‏‌ها و واکنش با سنگ‏‌های دیواره پدید آمده است و در همین مرحله، فلدسپارها با تورمالین‏‌ها جانشین شده‌اند. برپایة جایگاه X و مقدار Ca، Na و K، تورمالین‌های بررسی‏‌شده بیشتر از نوع آلکالی هستند و در آنها میزان K و Na در جایگاه X در مقایسه با مقدار Ca بالاتر است. ترکیب شیمیایی تورمالین‏‌ها در گرانیتوییدها دراویت با گرایش به ترکیب شورل و در هورنفلس‏‌ها بیشتر دراویت است که نشان‌دهندة تبادلات کاتیونی Fe و Mg در مقادیر ثابت Ca و Al است. تورمالین‏‌های بررسی‏‌شده در زیر خط  جای گرفته‏‌اند و ازاین‌رو، در جایگاه Y جانشینی Al دارند. برپایة نمودارهای Fe-Mg-Ca و Al-Mg-Fe، تورمالین‌ها در محدودة متاپلیت‌ها و متاپسامیت‏‌های و سنگ‌های کوارتز- تورمالین فقیر از کلسیم و همزیست با فاز اشباع از آلومینیم واقع شده‌اند که نشان‌دهندة سیستم ماگمایی باز و حضور بور از خاستگاهی خارجی است.