زمینشیمی کانی، جایگاه زمینساختی و دما- فشارسنجی تودة آذرین درونی گابرو- دیوریت (جنوب تیکمهداش، آذربایجان شرقی)
نویسندگان
1 استاد، گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
2 دانشجوی دکتری، گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران؛
3 استاد، گروه علوم زمین، دانشکده علوم طبیعی، دانشگاه تبریز، تبریز، ایران
4 استادیار، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم، دانشگاه محقق اردبیلی، اردبیل، ایران
doi
10.22108/ijp.2020.122066.1168چکیده
در جنوب تیکمهداش، تودة آذرین درونی گابرو- دیوریتی بستانآباد- هشترود درون سنگهای آتشفشانی- رسوبی ائوسن نفوذ کرده است. شیمی کانیهای سازندة این تودة آذرین درونی نشان میدهد پلاژیوکلازها و کلینوپیروکسنها بهترتیب ترکیب لابرادوریتی و دیوپسیدی دارند و با مقادیر کمتری بیوتیت غنی از منیزیم و کانیهای کدر همراهی میشوند. شیمی دیوپسیدهایِ این سنگها نشان میدهد ماگمای مادر آنها به سری ماگمایی سابآلکالن با جایگاه زمینساختی کمان قارهای تعلق دارد. بررسیهای دماسنجی نشاندهندة تبلور کلینوپیروکسنها در دماهای نزدیک به 1200 درجة سانتیگراد هستند. برپایة مقدار Alvi ( 048/0 تا 102/0) در ساختار کانی کلینوپیروکسن، روشن شد این کانی در بازة فشاری 6 تا 9 کیلوبار معادل ژرفایِ 19 تا 28 کیلومتر پدید آمده است. افزونبر این، این پژوهش آشکار کرد کلینوپیروکسنهای این سنگها از ماگمایی پدید آمدهاند که نزدیک به 10% آب داشته است. وجود مقداری آهن فریک در این کلینوپیروکسنها همراه با تیتانومگنتیت گویای فوگاسیته بالای اکسیژن در ماگمای مادر دارد.